+-Recent Topics

Chụp Ǵ Post Đó. by Phương Vy
Today at 07:18:17 pm

T́nh Khúc Chiều Mưa - Song Ca by lạc
Today at 07:00:23 pm

Nghĩ ǵ viết đó by anatta
Today at 06:30:20 pm

Sự T́m Kiếm by anatta
Today at 06:21:40 pm

BIỂN HỒNG TRẦN !!! by huudangdo
Today at 06:01:10 pm

Phong Vũ Hiên by huudangdo
Today at 05:46:05 pm

Những mẩu truyện vui by Tàn Đông
Today at 03:58:58 pm

THƠ VUI : ƯỚC G̀ by huudangdo
Today at 02:31:45 pm

Hmm.... Những chuyến bay đêm.... by hiền
Today at 02:16:03 pm

Thơ - HuuDangDo by huudangdo
Today at 02:02:47 pm

Sớm mai thức giấc... by ngap_ruoi
Today at 10:21:42 am

Góc tí tẹo của cả nhà by Huong Que
Today at 08:43:52 am

Lỗi tại mùa thu - Gởi anh Quy by NinhVan
Today at 08:26:55 am

THƠ TRANH !!! by huudangdo
September 20, 2019, 11:32:00 pm

Natural State -- Tánh Tự nhiên by huudangdo
September 20, 2019, 08:43:19 pm

Thế nào là sống đẹp ? by RungHoang
September 20, 2019, 07:42:20 pm

Thơ - Tàn Đông by Tàn Đông
September 20, 2019, 06:15:54 pm

LỤC BÁT T̀NH YÊU !!! by huudangdo
September 20, 2019, 05:37:15 pm

Welcome Tàn Đông đến với LSV! by huudangdo
September 20, 2019, 05:31:24 pm

Trầm khúc by lạc
September 20, 2019, 05:16:58 pm

Em Đi Trên Cỏ Non - Song Ca by anatta
September 20, 2019, 04:37:05 pm

Lớp vỡ ... tim PS by ngap_ruoi
September 20, 2019, 03:49:33 pm

CHỜ-HẾT by Phương Vy
September 20, 2019, 12:46:26 pm

Thơ - Tàn Thu by Tàn Thu
September 20, 2019, 12:23:25 pm

Bộ sưu tập mới về bướm trên đảo Phú Quốc by Tàn Thu
September 20, 2019, 12:13:21 pm

Ăn ǵ post đó by hiền
September 20, 2019, 10:39:09 am

Thơ Ninh Vân by NinhVan
September 20, 2019, 01:11:20 am

Nỗi Đau Muộn Màng by ngap_ruoi
September 19, 2019, 05:17:04 pm

Trắc Nghiệm Tiếp ... by Crush
September 19, 2019, 04:47:34 pm

Trong Cái Thấy Chỉ Là Cái Thấy by ngap_ruoi
September 18, 2019, 11:02:37 pm

Author Topic: Trầm Cảm và Vô Ngă  (Read 71 times)

Offline anatta

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 600
Trầm Cảm và Vô Ngă
« on: August 18, 2019, 07:22:55 pm »
Vô Ngă và Trầm Cảm


Mục sư Robert Waldinger – giáo sư chuyên ngành tâm lư học tại đại học Harvard khẳng định khoa học và Phật giáo có cùng quan điểm cơ bản về giá trị hạnh phúc con người: “Thoát khỏi cái tôi nhỏ bé là nguồn gốc của sự măn nguyện và ư nghĩa hạnh phúc”. Và giáo sư cũng cho biết rằng: “Thiền tịnh có thể mang lại sự hài ḷng trong cuộc sống, giúp con người giải quyết những suy nghĩ rắc rối trong nội tâm và nhận ra rằng hạnh phúc trong thế giới thực không có nghĩa là mỗi ngày, mỗi khoảnh khắc đều vui vẻ.” (1)

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến năm 2020 bệnh trầm cảm sẽ đứng thứ hai sau bệnh nhồi máu cơ tim; và có đến 80% trong chúng ta sẽ  bị trầm cảm thời gian nào đó trong đời. Trầm cảm ảnh hưởng đến thần kinh, và nghiêm trọng hơn, nó có thể dẫn đến tử vong.

Trầm cảm là ǵ? Là đắm ch́m và dính mắc vào các cảm xúc phiền muộn, lo âu, đau khổ xảy đến không được như ư: Bị đau buồn quá độ sẽ dẫn đến bị trầm cảm. Theo các chuyên gia y học, th́ "Trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng, gây ra một cảm giác buồn và mất hứng thú kéo dài dai dẳng. Chứng trầm cảm sẽ ảnh hưởng đến cách bạn cảm nhận, suy nghĩ, hành xử và có thể dẫn đến những vấn nạn đa dạng về tinh thần và thể chất. Nếu nỗi buồn kéo dài trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, nó có thể khiến bạn khó làm việc hoặc vui vẻ với gia đ́nh hoặc bạn bè, thậm chí trong những trường hợp nghiêm trọng, chứng trầm cảm có thể dẫn bạn đến tự tử." (2)

Cũng theo các chuyên gia có 3 nguyên nhân chính dẫn đến bịnh trầm cảm.

1-  yếu tố di truyền do người thân trong gia đ́nh đă từng bị trầm cảm.
2-  rối loạn sự chuyển hoá các chất hoá học trong năo.
3-  Stress: tổn thương tâm lư, như: mất người thân, tan vỡ trong t́nh yêu hoặc hôn nhân, mất việc làm, thi cử hỏng, sa sút về tài chánh và kinh tế, liên tiếp bị thất bại trong công việc .v.v...

Tiến sĩ Trần hữu B́nh, Viện trưởng Viện tâm thần trong nước cho biết, có đến 2/3 số người đến khám bệnh là gây ra bởi nguyên nhân thứ 3. Ông nói thêm, trầm cảm là "sát thủ thầm lặng", nếu không sớm chẩn đoán và chữa trị nó khiến người bệnh có ư định tự tử. (3)

Theo Wikipedia, “trầm cảm là nguyên nhân của hơn 50% những trường hợp tự sát. Theo các thống kê th́ tuy nam giới ít bị trầm cảm hơn, nhưng khi rơi vào trầm cảm, xu hướng tự sát lại cao hơn.

Những bệnh nhân trầm cảm tự sát đa số ở hai nhóm chính:

    - Nam giới, trên 50 tuổi, sống ở nông thôn.
    - Nữ giới, trẻ tuổi, sống ở thành thị.

Ư đồ tự sát nhiều hơn gấp 10-12 lần so với hành vi tự sát. Nguy cơ cao ở những bệnh nhân mà bản thân hoặc người cùng huyết thống từng tự sát, trầm cảm, nghiện rượu cũng như ở những người sống cô lập với xă hội. Tự sát có thể đột ngột hay được chuẩn bị trước, âm thầm hoặc báo trước.”


Về phương pháp chữa trị th́ có uống thuốc và tâm lư trị liệu, cũng như thay đổi lối sống như giao tiếp với con người, thiên nhiên, tập thể dục, ăn uống ngủ nghỉ điều độ. Tuy nhiên, dù là thế th́ số người bị trầm cảm vẫn chưa giảm bớt mà thậm chí c̣n tăng thêm như Tổ chức Y tế Thế giới đă tiên liệu trên.

Phật giáo có cái nh́n ra sao về bệnh chứng trầm cảm và phương cách trợ giúp? Là người đang tu học Phật pháp, anatta nhận thấy rằng, con người v́ quá dính mắc nặng nề vào "cái tôi, cái của tôi" trong các trạng thái phiền năo, bị kẹt vào đó quá nặng nề nên thường dễ sinh ra bị trầm cảm. Theo nhà Phật, con người được cấu tạo bởi ngũ uẩn là Sắc (thân xác), Thọ (các cảm giác buồn, vui, không buồn không vui), Tưởng (sự ghi dấu, trí nhớ), Hành (hành động tạo tác bởi thân, khẩu, ư), và Thức là sự nhận biết. Và ngũ uẩn này phối hợp phụ thuộc nhau cùng với các duyên hay điều kiện của nội tâm hay ngoại cảnh mà hoạt động. Như thế, không có một nguyên nhân trung tâm cố định và thường hằng nào như cái “Tôi” (self, ego) ở trong ngũ uẩn – tức là thân và tâm – điều khiển, sai khiến cả. Thân tâm này hoạt động bởi do các duyên. Các trạng thái trong tâm đều sinh rồi diệt, không có ǵ trưỡng tồn măi măi. Ta không thể sai bảo hay ra lệnh cho thân xác này không bệnh hoạn, không già nua, hay tâm hồn luôn luôn an vui được, nên nó là Vô Ngă – không có cái Tôi. V́ thân tâm này là vô ngă, nên nó vô thường, luôn thay đổi, sinh rồi diệt, và do thay đổi không như ư ta muốn nên sinh ra khổ luỵ. Ch́m đắm trong đau khổ, buồn bả lâu ngày khiến ta bị trầm cảm. Để tránh bị trầm cảm th́ cần phải tập luyện “tách” những t́nh cảm, xúc động ảm đạm u ám này ra khỏi “cái tôi” trong tâm.

Đức Phật thường dạy, để thoát hay giảm bớt đau khổ bởi cảm trạng nào đó, sự việc ǵ đó, điều ǵ đó, th́ cần phải xem là (quán tưởng) “cái này không phải là tôi, cái này không phải là của tôi.” Như vậy, khi có một cảm giác sân hận trong tâm, hay sự thất vọng đau buồn bất như ư, th́ chỉ nhận biết chúng như là thế: “cảm xúc buồn bả chán chường, nỗi đau khổ, sự sân hận, hoặc sự phiền muộn hiện lên trong tâm” .v.v…, đừng cho rằng “tôi đang sân hận, tôi đang phiền buồn, cũng đừng cho rằng nỗi sân hận hoặc cảm giác đau buồn đó là của tôi”. Làm như thế là vô t́nh tự đồng hoá ḿnh với cảm giác ưu sầu đó, trạng thái sân hận bất an khó chịu đó, và như thế sẽ nuôi dưỡng và gia tăng cường độ và thời gian tồn tại cho những trạng thái buồn khổ bất toại nguyện này mạnh mẽ lên.

Trong bài pháp Hai Thực Tại (4), được giảng gần đây của thiền sư Jokita, cũng có đề cập đến hội chứng trầm cảm này, và thầy cũng khuyên bảo đừng nên đồng hoá những trạng thái đau khổ, phiền muộn đó với bản thân. Xin trích ra đây vài đoạn trong bài pháp này.

Rất nhiều người bị trầm cảm bởi v́ họ bị mắc kẹt trong cơn sân, trong mặc cảm tội lỗi, buồn đau và không thể nào thoát khỏi chúng. Khi bạn đă vượt qua được tất cả những điều này, ngay cả khi bạn chưa hoàn toàn giác ngộ, bạn vẫn cảm thấy rất tự do và giải thoát. Khi có sự tự do ấy, đôi lúc bạn có thể tự cho phép ḿnh sân hoặc tham, nhưng bạn luôn ư thức được sự kiện ḿnh đang tham hoặc sân, điều đó hoàn toàn okay, bởi v́ bạn đă đủ mạnh mẽ và bạn biết ḿnh có thể thoát ra khỏi nó bất cứ lúc nào.

“Khi hoàn cảnh đ̣i hỏi, bạn có thể nổi sân hoặc tham, hay buồn khổ, đó là lư do mọi người hay soi mói: “nh́n ḱa, hắn đă hành thiền lâu như thế mà vẫn c̣n tham như vậy đấy”. Nhưng cái tham của họ rất khác và bạn phải hiểu điều này. Đúng là họ sân, họ buồn bực và khóc, nhưng họ không trở nên trầm cảm, bởi v́ nó chỉ thoáng qua và họ sẽ nhanh chóng thoát ra khỏi nó. Khi bạn không thoát ra khỏi sân hận, buồn đau, mặc cảm tội lỗi và xấu hổ, bạn sẽ bị trầm cảm. Trầm cảm nghĩa là bạn bị mắc kẹt trong các cảm xúc của ḿnh, bạn không được tự do.”

“Chính v́ lư do đó, việc thực hành thiền chánh niệm, nhất là chánh niệm về các trạng thái tâm – niệm Pháp (dhammānupassanā) là cách tốt nhất để vượt qua những cái bẫy này. Nếu bạn thực hành, bạn sẽ không bao giờ bị trầm cảm, mặc dù bạn vẫn có sân, tham và buồn, bạn vẫn có thể lo lắng, bất an, nhưng vẫn không bị mắc kẹt trong đó. Đó chính là trí tuệ, bạn có thể quan sát mọi thứ một cách khách quan, làm được điều đó chính là kỹ năng của bạn.”

Tất cả chúng ta đều mang theo trong ḿnh rất nhiều nỗi buồn và đau khổ, và chừng nào chúng c̣n nghĩ nó là “nỗi buồn của tôi”, th́ c̣n rất khó để vượt qua nó. Chúng ta cần học cách nh́n nó một cách tách biệt, từ một khoảng cách – các cảm thọ khổ hay lạc, được gọi là hoại khổ, nó không bao giờ tồn tại lâu, chính v́ vậy nó là bất toại nguyện.

“Khi cảm nhận những cảm giác đau và những cảm xúc khổ năo ấy, chúng ta thấy chúng như là cái đau của tôi, nỗi khổ của tôi và chính tại chỗ này chúng ta bị mắc kẹt. Không có bác sỹ tâm lư nào có thể giúp bạn thoát ra khỏi chúng khi mà bạn c̣n dính mắc vào chúng.”
 
“Những nỗi buồn, giận… đó, nếu bạn có thể tự tách ḿnh ra và chỉ quan sát chúng, chỉ như một trạng thái tâm, một hiện tượng trong tâm, th́ ngay đó bạn đă được giải thoát, đă tự do. Chúng ta cần có tự do để quan sát các hiện tượng và chánh niệm (*), không suy nghĩ, chỉ thuần quan sát, hăy tự cho ḿnh cái tự do ấy.


Dù đó là cái đau trong thân hay nỗi khổ trong tâm, chúng ta
cũng phải học cách tách ḿnh ra và quan sát nó một cách khách quan.

 “Điều này rất quan trọng, bởi v́ một khi bạn đă học được cách làm điều đó, th́ hầu hết những vấn đề tâm lư của bạn sẽ biến mất. Khi bạn không tự đồng hoá ḿnh với cái đau, điều đó sẽ khiến cho bạn dễ dàng đối phó và làm việc với cái đau ấy hơn.

“Chừng nào bạn c̣n có suy nghĩ “Tôi đang đau khổ” hay “Tôi không thấy toại nguyện”, th́ bạn vẫn c̣n chưa thực sự hiểu đúng về sự thật khổ và bạn sẽ không bao giờ có thể vượt qua được nó. Đó là một cái bẫy, khi nào bạn c̣n nghĩ “Tôi đang đau khổ và bây giờ phải làm thế nào để vượt qua nỗi khổ này đây?”, th́ chừng đó bạn vẫn không bao giờ có thể vượt qua được nó.”

“Để thực sự vượt qua được khổ, bạn phải có khả năng nh́n nó như một cái ǵ đó không thuộc về cá nhân ḿnh. Nếu bạn nghĩ “nỗi khổ của tôi”, tức là bạn vẫn đang ở trong đau khổ. Chỉ khi nào bạn thấy khổ chỉ là khổ, không có ai hay một chúng sanh nào ở đó, th́ sự hiểu biết đó mới giúp bạn vượt thoát khỏi đau khổ. Đó chính là điều chúng ta phải làm khi thiền.

Sự bất toại nguyện và đau khổ này không phải là cái khổ của tôi. Khi bạn c̣n thấy cái khổ này là cái khổ của tôi, th́ bạn sẽ trở nên trầm cảm, nhưng nếu bạn thấy nó chỉ là khổ, là sự bất toại nguyện, không phải nỗi buồn của tôi, nỗi khổ của tôi, mà chỉ là những hiện tượng tự nhiên sanh và diệt, không có ư nghĩa ǵ để mà phải dính mắc với chúng – khi bạn thấy như vậy là bạn đă được tự do. Khi tâm có trí tuệ và tự do như thế, nó sẽ không c̣n bị trầm cảm nữa. Nó tự do và hạnh phúc, và hạnh phúc v́ được tự do. Điều rất quan trọng là phải thấy rơ hai cách hiểu khác nhau này.


Xin kết thúc bài này bằng một câu chuyện ngắn của nhà Phật nói về con Ngỗng Chúa.

“Con ngỗng chúa này có cái đặc biệt là khi nó uống sữa được pha với nước, th́ nó biết cách tách sữa ra khỏi nước, và chỉ uống sữa mà thôi.”

Thế nên, trong cuộc sống hằng ngày, khi ta gặp những việc thất vọng khiến cho đau buồn, sân hận, phiền năo .v.v… th́ hăy tập luyện tách những trạng thái bất măn tiêu cực không vừa ư đó như: u uất, bực bội, oán ghét, chán chường, sầu năo đó ra khỏi cái tôi là..., hay  cái của tôi như vậy đời sống ta cũng giảm bớt đi đau khổ, bất an, nội tâm được nhẹ nhàng, an lành, tươi mát, và tâm hồn cũng được tự do thoát ra khỏi các cảm xúc phủ định có nguy cơ đưa đến trầm cảm.


Ghi chú:
(1) Nghiên cứu của Harvard về Hạnh phúc
(2) Trầm cảm là ǵ?
(3) Trầm cảm: Sát thủ thầm lặng
(4) Hai Thực Tại
(*) Chánh Niệm: là chú tâm vào đối tượng trong giây phút hiện tại.
Xin cứ để cho tôi đốt ngọn đèn của tôi đi… mà đừng bao giờ hỏi nó sẽ làm tan được bóng tối hay không. -- R. TAGORE

Share on Facebook Share on Twitter

Like Like x 5 View List

Offline Mỹ Hân

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 414
Re: Trầm Cảm và Vô Ngă
« Reply #1 on: August 19, 2019, 10:47:37 am »
Bài viết này hay.  :cl2:

 :co: anh anatta.
Like Like x 1 View List