+-Recent Topics

A Story Behind The Song: It's Well With My Soul! by daitieuhy
Today at 04:09:57 pm

Nghĩ ǵ viết đó by anatta
Today at 03:54:33 pm

Ai mê hát quá coi chừng ... thủng by Dược Tuệ
Today at 02:13:07 pm

T́nh Ca Trịnh Công Sơn by ngap_ruoi
Today at 12:28:12 pm

Lang thang một ḿnh... by daitieuhy
Today at 10:56:57 am

Song Ca - Hai Trái Tim Vàng - ??? & ??? by lạc
Today at 09:56:23 am

Vào được rồi anh Khoa ơi... by DesertFlower
Today at 09:18:21 am

Hỏi thăm daitieuhy by hiền
Today at 08:56:24 am

Sớm mai thức giấc... by hnmt
Today at 07:00:04 am

Những suy nghĩ .. vớ vẫn :) by Khoa1221
Today at 05:57:39 am

Những Thành Phố Tôi Đă Đi Qua ... by Khoa1221
Today at 05:48:25 am

Thơ Ninh Vân by NinhVan
Today at 03:23:18 am

Những con mắt trần gian by Mỹ Hân
August 19, 2019, 08:08:53 pm

LỤC BÁT T̀NH YÊU !!! by huudangdo
August 19, 2019, 04:51:02 pm

Thơ - HuuDangDo by huudangdo
August 19, 2019, 02:20:11 pm

Trầm Cảm và Vô Ngă by Mỹ Hân
August 19, 2019, 10:47:37 am

Những mẩu truyện vui by NinhVan
August 19, 2019, 02:10:00 am

Trời C̣n Làm Mưa Măi - Song Ca by ngap_ruoi
August 18, 2019, 10:27:34 pm

THƠ TRANH !!! by huudangdo
August 18, 2019, 07:43:06 pm

Lại Đây Hôn Anh - Nguyen Long by ngap_ruoi
August 18, 2019, 07:21:04 pm

Videos Giảng Pháp của Sư cô Tâm Tâm: Sự Thiện Lành by anatta
August 18, 2019, 04:21:42 pm

Ảnh đẹp Việt Nam nh́n từ trên cao by Khoa1221
August 18, 2019, 01:34:39 pm

Ru Ta Ngậm Ngùi - Phương Vy by Khoa1221
August 18, 2019, 01:19:28 pm

Cũng ham vui by NinhVan
August 18, 2019, 10:28:47 am

Trầm khúc by lạc
August 18, 2019, 05:45:15 am

Huế Buồn - Rosie by Nguyenlong
August 18, 2019, 02:42:30 am

Chú Omega! by ngap_ruoi
August 18, 2019, 12:03:21 am

Thay đổi & Chuyển hóa by anatta
August 17, 2019, 04:46:17 pm

NHỮNG VẦN THƠ KỸ NIỆM !!! by huudangdo
August 17, 2019, 01:46:27 pm

Hoài Niệm 1 T́nh Yêu !!! by huudangdo
August 17, 2019, 01:15:33 pm

Author Topic: Sài G̣n xưa và Câu chuyện về những chiếc Xe Lam  (Read 85 times)

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France
Sài G̣n xưa và Câu chuyện về những chiếc Xe Lam


Thập niên 60 của thế kỷ trước, đặt chân đến Sài G̣n ai mà không bị “hớp hồn” bởi một đô thành phồn hoa đô hội bậc nhất với những đại lộ thênh thang, dập d́u xe cộ nhưng rất thông thoáng. Phương tiện đi lại trên đường phố Sài G̣n chủ yếu là xe đạp – xe gắn máy chỉ có vài loại phân khối nhỏ (50cc trở xuống) như Honda Damme dành cho nữ, Honda SS67 dành cho nam; xe máy đạp có Vélo Solex, Mobylette…

Đặc trưng của phương tiện giao thông công cộng ở Sài G̣n lúc này ngoài xe xích lô “truyền thống” chỉ có thể là xe lam. Loại xe chở khách ba bánh Lambro 550 và Lambretta. Hồi đó lộ tŕnh xe lam giăng kín Sài G̣n như xe buưt sau này, nhưng điểm khác biệt của xe lam là không có trạm dừng cố định cho khách lên xuống. Ai muốn đi xe lam cứ việc ra sát vệ đường vẫy tay đón. Xe dừng lại bất cứ chỗ nào cho khách xuống!

Xe lam bắt nguồn từ tên gọi của ḍng sản phẩm Lambretta của Italia, là một phương tiện giao thông công cộng phổ biến ở Việt Nam từ rất lâu, phổ biến tại miền Nam từ thập niên 60, dành cho người lao động b́nh dân.

Xe lam là loại xe thùng nhỏ có 3 bánh xe, gồm một cabin cho tài xế ngồi lái phía trước và một thùng xe để chở khách hay chở hàng phía sau. Tên gọi này có nguồn gốc từ các ḍng xe 3 bánh Lambretta FD (dung tích xy lanh 123 và 150 cc), FLI (175 cc) và sau đó là Lambro 200, 550 (đều 198 cc) của hăng Innocenti, Italy. Các ḍng xe này lần lượt được nhập vào miền Nam Việt Nam từ đầu thập niên 1960 để thay thế xe ngựa thồ vẫn c̣n được lưu hành vào khoảng thời gian đó.



Trong số gần 35.000 chiếc Lambro 550 xuất xưởng th́ có 17.000 chiếc được xuất sang thị trường Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam

Các xe này được nhập ở dạng không đóng thùng, và tuỳ công năng chở người hay chở hàng sẽ được đóng thùng sau khi nhập. Bên cạnh đó, một số xe có kiểu dáng tương tự nhưng của các hăng khác (như Vespa…), ít gặp hơn, cũng được gọi là xe lam.
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang

Share on Facebook Share on Twitter

Like Like x 3 Love Love x 1 View List

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France


Giá một chiếc xe lam vào thập niên 60 khoảng 30 cây vàng nhưng đem lại nhiều lợi nhuận cho người chủ xe (theo lời 1 chủ xe: “Chạy một ngày, ăn cả tháng chưa hết”).

Xe lam được dùng làm phương tiện phổ biến rẻ tiền và bước vào thời vàng son.

Lúc đó, chỉ riêng thị xă Biên Ḥa, có 6 hợp tác xă xe Lam với khoảng 1.000 đầu xe đăng kư chở khách chính thức, với hàng triệu lượt khách mỗi năm, v́ vậy mà có thời Biên Ḥa được ví như là “thủ phủ xe lam”. Sau này, xe được đem ra và phổ biến cả ở miền Bắc Việt Nam.

Xe Lam ngày nay bị hạn chế sử dụng lưu thông và từ từ bị cấm hẳn do đă quá cũ kỹ. Tuy nhiên, trong mỗi kư ức lịch sử Sài G̣n, Xe Lam luôn là một trong những biểu tượng đầy tự hào của những người con Nam Bộ trong cuộc sống đô thị của Sài G̣n xưa..
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang
Like Like x 2 Love Love x 1 View List

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France

Phần đầu xe là nơi tài xế ung dung ngồi một ḿnh để cầm cái càng lái giống như ghi-đông xe gắn máy, mặc dù chở tới cả chục người nhưng xe lam cũng vô số tay như xe hai bánh Lambretta. Dưới ghế ngồi của bác tài là thùng chứa máy xe, hễ xe chết máy hay “xịch đụi” là bác tài phải nhảy xuống đường mới giở yên lên được rồi dùng một sợi dây thừng kéo cho máy nổ (giống như vận hành máy phát điện gia đ́nh) hoặc tra dầu, chùi bu-gi cho máy xe. Lúc đông hành khách, “toa” sau hết chỗ, bác tài cũng sẵn sàng ngồi thu gọn lại ngay giữa yên để có thêm chỗ cho vài ba vị khách ngồi ké vào hai bên, vai kề vai với tài xế rất thân t́nh. Vô số chuyện tiếu lâm được sáng tác từ thiết kế “buồng lái mở” độc đáo này.

Điển h́nh là chuyện sau: trên chuyến xe lam đông khách, hai bên bác tài là hai bà khách sồn sồn đang ngồi kề vai tựa vế, bỗng đâu xe “pan” (chết máy), bác tài nói: “Hai bà xuống cho tui đạp máy cái coi”, là người miền Nam nên bác tài phát âm “đạp máy” giống như “đạp mái” khiến hai bà hàng bông sửng cồ tru tréo: “Tổ cha ông chớ… giữa đường giữa sá mà đ̣i đạp mái!”.

Thùng xe phía sau chở được khoảng 8 đến 10 hành khách. Khách ngồi trên hai hàng ghế dài đặt dọc theo thùng xe, song song nhau. Nếu hai người đối diện đều “chân dài” th́ bốn đầu gối thế nào cũng đụng nhau lốp cốp mỗi khi xe lam thắng gấp, không muốn khua th́ hai cặp gị phải lồng so le vào nhau trông rất “âu yếm”, khéo liên tưởng một chút th́ chẳng khác ǵ cảnh “nóng” trong phim ảnh! Có bữa “hên”, tôi – cậu học tṛ đệ nhứt cấp (cấp hai) t́nh cờ được ngồi “so le đầu gối” với mấy cô nữ sinh diện áo dài quần lụa trơn mát, cảm giác rất… biết ơn xe lam! “Hên” nữa, có hôm tôi ngoắc nhằm chuyến xe lam đầy nhóc khách, chú bé lơ xe nhanh nhảu hô to:

“Bà con khép chân vô giùm” rồi nhét tôi ngồi ở khoảng trống hiếm hoi giữa hai hàng ghế, nơi có những cặp đùi thiếu nữ mát rười rượi không biết cất đi đâu, thế là khách cứ ngây ngất mơ cho chuyến xe lam chạy thật chậm và con đường th́ dài vô tận… Nhưng có hôm “đi không coi ngày”, vớ trúng hai bà bán thịt cá tan chợ đón xe lam về nhà, ngồi “kề vai tựa vế” giữa hai bà chừng vài cây số là bao nhiêu mùi chợ búa đă lây sang hết quần áo của ḿnh. Không ít lần khách phải ngồi giữa hai hàng gối vế, mặt quay về phía sau xe, chân tḥ ra ngoài buông thơng xuống mặt đường. Xe lam trữ t́nh, hài hước và lếch thếch là vậy!

Trong khi dàn đầu của xe lam có bộ dạng giống mặt một chú hề vui nhộn th́ ở thùng xe phía sau biết bao câu chuyện “tâm lư – t́nh cảm – xă hội” lâm ly diễn ra. Lạ là trên cái phương tiện rẻ tiền, dằn xóc, chật ních như xe lam mà cũng nảy sinh được không ít những câu chuyện t́nh lăng mạn. Chàng trai t́nh cờ ngồi kề cô gái không quen biết, tức cảnh sinh t́nh anh bèn ngân nga một bài nhạc b́nh dân rất nổi tiếng:

 “Trên chuyến xe lam đông người chiều nao. Xui ḿnh không quen mà ngồi bên nhau. Trời mang nhiều trớ trêu chi. Người chưa hề biết quen ǵ. Sao ngồi gần như t́nh nhân si…”. Ngồi sát rạt nhau dễ nảy sinh t́nh cảm bất ngờ nhưng cũng dễ nảy nở… tệ nạn, nếu chàng mê mẩn hóa ngây ngây dại dại th́ coi chừng khi xuống xe cái bóp đă không cánh mà bay theo “người t́nh lỡ”!
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang
Like Like x 3 Love Love x 1 View List

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France


Đi xe lam ngồi tḥ chân ra ngoài là… b́nh thường

Sài G̣n phát triển rất nhanh, cứ khoảng chục năm là “xếp xó” một vài loại phương tiện công cộng. Nếu khoảng thập niên 1950 người Sài G̣n vẫn c̣n thấy xe thổ mộ (xe ngựa) ra vô chợ Bến Thành th́ đến những năm đầu 1960 xích lô đạp, xích lô máy là phương tiện vận chuyển thuộc hàng “VIP”. Thập niên 1960 sang đầu thập niên 1970, xe lam cùng taxi chiếm lĩnh đường phố, kế đó là sự xuất hiện của xe buưt…

Tưởng xe lam đă trở thành dĩ văng, nhưng gần đây khi thực trạng giao thông trở nên rối tinh rối mù, đường phố liên tục kẹt cứng th́ không ít người đă nhớ đến chiếc xe “vừa trữ t́nh vừa lếch thếch” một thời. Ở nhiều thành phố trên thế giới, từ bến xe bus hay metro người ta thoải mái đi bộ tới chỗ làm việc hoặc về nhà nhưng ở ta th́ vỉa hè đă bị chiếm cứ để buôn bán hoặc dựng xe, việc cuốc bộ rất khó khăn v́ phải vượt nhiều “chướng ngại vật”! Các khoảng cách đó cần được nối lại bằng loại xe truyền thống của Sài G̣n trước đây là xe lam. Xe lam có thể len lỏi trong những đường phố nhỏ, chật chội vốn là “đặc sản” của Sài G̣n.

Một hăng xe nội địa có thể dễ dàng thiết kế, đóng mới loại “xe lam” chở 8 – 10 người, sử dụng máy xe gắn máy đời mới loại 250 phân khối. Xe buưt lớn sẽ vận chuyển khách ở ngoài khu trung tâm thành phố; c̣n ở các quận 1, 3, 5, 10, B́nh Thạnh, Phú Nhuận… “xe lam đời mới” sẽ dệt mạng lưới chuyên chở từng người dân thành phố đến tận cửa nhà hay đầu hẻm, qua đó giảm đáng kể lượng xe taxi đang tràn ngập… Xe buưt cỡ lớn không vào trung tâm, lượng xe taxi giảm mạnh đồng nghĩa với việc SÀI G̉N có thể “hạ nhiệt” nạn kẹt xe trầm kha lâu nay.
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang
Like Like x 3 Love Love x 1 View List

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France

Xe lam Sài G̣n xưa măi trong kí ức mọi người dân thời bấy giờ

Biết đâu xe lam sẽ trở lại thời hoàng kim! Chỉ tiếc “xe lam đời mới” chắc thiết kế thùng xe rộng răi hơn nên sẽ không c̣n cảnh hành khách “kề vai cọ vế” lăng mạn của xe lam truyền thống. Bởi vậy sẽ có nhiều người, giống như tôi, vẫn nhớ làm sao những chuyến xe lam Sài G̣n thập niên 1960!

SƯU TẦM
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang
Like Like x 3 Love Love x 1 View List

Offline huudangdo

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 683
Sài G̣n xưa và Câu chuyện về những chiếc Xe Lam


Thập niên 60 của thế kỷ trước, đặt chân đến Sài G̣n ai mà không bị “hớp hồn” bởi một đô thành phồn hoa đô hội bậc nhất với những đại lộ thênh thang, dập d́u xe cộ nhưng rất thông thoáng. Phương tiện đi lại trên đường phố Sài G̣n chủ yếu là xe đạp – xe gắn máy chỉ có vài loại phân khối nhỏ (50cc trở xuống) như Honda Damme dành cho nữ, Honda SS67 dành cho nam; xe máy đạp có Vélo Solex, Mobylette…

Đặc trưng của phương tiện giao thông công cộng ở Sài G̣n lúc này ngoài xe xích lô “truyền thống” chỉ có thể là xe lam. Loại xe chở khách ba bánh Lambro 550 và Lambretta. Hồi đó lộ tŕnh xe lam giăng kín Sài G̣n như xe buưt sau này, nhưng điểm khác biệt của xe lam là không có trạm dừng cố định cho khách lên xuống. Ai muốn đi xe lam cứ việc ra sát vệ đường vẫy tay đón. Xe dừng lại bất cứ chỗ nào cho khách xuống!

Xe lam bắt nguồn từ tên gọi của ḍng sản phẩm Lambretta của Italia, là một phương tiện giao thông công cộng phổ biến ở Việt Nam từ rất lâu, phổ biến tại miền Nam từ thập niên 60, dành cho người lao động b́nh dân.

Xe lam là loại xe thùng nhỏ có 3 bánh xe, gồm một cabin cho tài xế ngồi lái phía trước và một thùng xe để chở khách hay chở hàng phía sau. Tên gọi này có nguồn gốc từ các ḍng xe 3 bánh Lambretta FD (dung tích xy lanh 123 và 150 cc), FLI (175 cc) và sau đó là Lambro 200, 550 (đều 198 cc) của hăng Innocenti, Italy. Các ḍng xe này lần lượt được nhập vào miền Nam Việt Nam từ đầu thập niên 1960 để thay thế xe ngựa thồ vẫn c̣n được lưu hành vào khoảng thời gian đó.



Trong số gần 35.000 chiếc Lambro 550 xuất xưởng th́ có 17.000 chiếc được xuất sang thị trường Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam

Các xe này được nhập ở dạng không đóng thùng, và tuỳ công năng chở người hay chở hàng sẽ được đóng thùng sau khi nhập. Bên cạnh đó, một số xe có kiểu dáng tương tự nhưng của các hăng khác (như Vespa…), ít gặp hơn, cũng được gọi là xe lam.
Cám ơn Tàn Thu đă cho xem những h́nh ảnh thân thương của Thủ Đô Miền Nam Sài G̣n xưa qua những h́nh ảnh : Sài G̣n xưa và Câu chuyện về những chiếc Xe Lam !...Làm HDD nhớ quá làm sao thời thơ ấu của Ḿnh lúc c̣n Học Sinh đi học hằng ngày bằng những chiếc Xe Lam đó !...Đặc Biệt Xe Lam gần gũi hơn với những Gia Đ́nh Nghèo như Gia Đ́nh Ḿnh nơi Thủ Đô Sài G̣n Xưa !...Xe Lam đă đưa Ḿnh suốt quảng Thời Niên Thiếu dưới Mái Trường Xưa ...Biết bao nhiêu Kỹ Niệm lại quay về !...Nơi Thủ Đô Sài G̣n được mệnh danh là Ḥn Ngọc Viễn Đông !...
Một lần nữa cám ơn TT nhiều lắm lắm !... :heart: :heart: :heart:
Agree Agree x 1 Love Love x 1 View List

Offline Hoang Sa

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 361
Tới phiên tôi cám ơn TT 1 lần nữa đem lại h́nh ảnh xưa của Saigon, tuy bài nói về lưu thông chuyên chở công cộng thời đó nhưng mang nhiều ư nghĩa,  nhớ lai những từ xưa như "kề vai cọ vế" một h́nh ảnh tôi c̣n con nít khg bao giờ quên cảnh bà vợ đánh ghen chưởi ông Xă bả về cái tật đi xe Lam để " kề vai cọ vế", ổng có phương tiện di chuyển cá nhân riêng đó chớ..  , lấy cớ đi xe Lam rẻ hơn ít tốn kém và tiện lợi hơn ....thế la bị vơ chưởi thât to hàng xóm nghe hết ráo:

- Ông đó nha ..tối ngày cứ kề vai cọ vế (KVCV) mấy con đàn bà đó ....

Khi đọc đến đoạn có 4 chữ KVCV là tôi bật cười nhớ lại kỹ niệm xưa, khi con bé khg có đi xe Lam nhiều nhưng biết cảm giác thế nào là đi xe Lam , nó có cái hay cuả nó là ở chổ KVCV đó :888:, rồi sẳn tiện có t́nh người luôn, :yes: thử tưởng tượng hàng ngày đi xe gắn máy lủi thủi lái 1 ḿnh nào có t́nh ngừời ấm áp kế bên bằng đi chung với chúng sanh chứ ? :888:

Loại chuyên chở công cộng xe ba bánh ngày nay c̣n tồn tại tại Miên Lào và Thái (họ gọi là Tuk-Tuk) nhưng kiểu design như xe Lôi miền Nam, ngồi thoă mái hơn xe Lam thởi xưa.

Đọc lại, chạnh ḷng nhớ lại cảnh xưa... mà suy ngẫm cho thế thái nhân tình, cho vận nước ! Kẻ khôn biết cách dùng người, biết tạo dựng cho "sự tiến nhanh" của đất nước , cuộc sống an vui hoà b́nh cho con người .(Chắc cùng thời ngoài Bắc làm ǵ có chuyên chở công cộng  như Xe Lam chứ).
Kẻ ngu chỉ biết hại người , đập đổ ,phá hoại .... Thay vì xây trường học , chúng xây nhà tù, trại căi tạo...vv

  Sàigòn trước 75 vẫn phải chiến đấu ,tự vệ trước mộng xâm lăng cs, mong nhuộm đỏ Đông dương. Nhưng SàiGòn vừa chiến đấu vừa xây dựng , biết bao trường học , nhà thương được xây dựng ....  Ai cũng mong mỏi cuộc sống an b́nh, cầu không sập vì giựt mìn , đường không bị đào xới đấp mô, dân chúng an cư , chung lo xây dựng ngày mai !
 
Nhưng rồi ngày mai ra sao ? Một số chất xám Miền Nam chạy được ra hải ngoại, c̣n số chất xam kém may mắn kẹt lại th́ bị đưa nhau vào tù, để gánh phân , trồng sắn ! con cháu họ th́ đày đạo đưa lên rừng thiên nước độc khai hoang biến họ  trở thành " tàu hũ " cả đất nước !!!

 Ai ai cũng mang vết thương lòng, khi nhớ lại kỹ niệm xưa như thế này.
Agree Agree x 1 Love Love x 1 View List

Offline 5 Triển

  • Full Member
  • ***
  • Posts: 152
Tui th́ lại không thích xe lam. Cái ống bô nó nẹc nghe chát chúa quá đi. Khoái xích lô máy hơn. Nặng đô hơn nhưng đỡ ngồi cạnh những người hôi nách. Ngày xưa khí hậu chưa có nóng dữ ôn như bây giờ và xe lam th́ trống toang hoác nhưng mờ có chung có đụng mừ.  :333:
Love Love x 1 View List

Offline Tàn Thu

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1090
  • Location: France
hi ! huudangdo , Hoang Sa , 5 Triển , h́nh bóng Quê Hương  , từ nhánh lục b́nh , hoa điển điển và những trái cây ,v...v... tất cả đă in sâu vào ḷng chúng ta , có lẽ trong suốt cuộc đời nầy , những người lưu vong khó mà quên được một thời đă qua

Thu mến chúc niềm vui may mắn đến với tất cả  :tulip:
Tàn nắng hoa phai hồn đi lạc
Thu về trước ngơ mộng chưa sang
Love Love x 1 View List