+-Recent Topics

THƠ VUI : ƯỚC G̀ by daitieuhy
Today at 05:58:40 am

NGƯỜI T̀NH VÀ QUÊ HƯƠNG !!! by Khoa1221
Today at 05:56:39 am

Trắc Nghiệm: Chọn mặt trời đoán tính cách by Khoa1221
Today at 05:54:33 am

Welcome new members to LSViet by Khoa1221
Today at 05:53:33 am

Nửa Vầng Trăng em làm con đ̣ nhỏ . by Khoa1221
Today at 05:52:53 am

Thơ - Tàn Thu by Khoa1221
Today at 05:48:32 am

Biết tính t́nh qua con vật đầu tiên mà bạn thấy by Khoa1221
Today at 05:45:50 am

Những Thành Phố Tôi Đă Đi Qua ... by Khoa1221
Today at 05:43:39 am

1 Góc Vườn by Khoa1221
Today at 05:42:33 am

Tâm sự với nhau qua nhạc by Khoa1221
Today at 05:39:00 am

Thơ Ninh Vân by Khoa1221
Today at 05:38:16 am

Dź thú tội by Khoa1221
Today at 05:34:07 am

Sớm mai thức giấc... by Khoa1221
Today at 05:33:21 am

Lư sự cùng không phải cùn nhe bà con. by Khoa1221
Today at 05:30:11 am

MƯA VÀ NỖI NHỚ !!! by huudangdo
July 16, 2019, 05:09:04 pm

HÈ TRÊN XỨ LẠ !!! by huudangdo
July 16, 2019, 03:54:35 pm

ĐỪNG BAO GIỜ EM HỎI by anatta
July 16, 2019, 03:51:36 pm

Tâm Linh Yên Vui by anatta
July 16, 2019, 01:52:08 pm

TINH HOA CỦA CỔ NHÂN: NHỮNG CÂU NÓI HAY RẤT ĐÁNG ĐỂ GHI L̉NG TẠC DẠ by daitieuhy
July 16, 2019, 08:57:26 am

Nghĩ ǵ viết đó by hiền
July 15, 2019, 06:11:19 pm

Cựu binh Mỹ si t́nh cô gái Việt 17 tuổi, 50 năm vẫn đi t́m by daitieuhy
July 15, 2019, 06:58:11 am

Hoài Niệm 1 T́nh Yêu !!! by huudangdo
July 14, 2019, 04:52:04 pm

Thời gian chỉ là một ảo tưởng by anatta
July 14, 2019, 04:02:38 pm

LỤC BÁT T̀NH YÊU !!! by huudangdo
July 14, 2019, 03:23:39 pm

3 câu nói giúp bạn thanh thản khi phiền muộn by daitieuhy
July 14, 2019, 01:51:19 pm

Giáo hội quốc doanh và Phật giáo VN thời mạt pháp by daitieuhy
July 14, 2019, 01:40:09 pm

Triều Tiên đẹp như thiên đường by huudangdo
July 14, 2019, 01:03:33 pm

BUỒN !!! by huudangdo
July 14, 2019, 12:31:02 pm

Videos Giảng Pháp của Sư cô Tâm Tâm: Hạnh Phúc T́m Đâu by anatta
July 14, 2019, 11:59:14 am

Tâm sự của Dź by Hoàng Phi Hùng
July 14, 2019, 06:30:12 am

Author Topic: Ḍng đời Nhạc Sĩ  (Read 110 times)

Offline Khoa1221

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 536
Ḍng đời Nhạc Sĩ
« on: February 23, 2019, 07:55:39 am »


Đời buồn như Bolero của nhạc sĩ Trúc Phương

Chẳng quá lời khi gọi Trúc Phương là “Ông hoàng nhạc Bolero”. Với cả gần trăm ca khúc, hầu như bài hát nào của ông cũng có một sức sống bền bỉ măi cho đến ngày hôm nay ở bất cứ nơi nào có người Việt sinh sống. Tài năng của ông th́ ai cũng thấy, nhưng đời ông th́ lại trải qua quá nhiều bất hạnh và đau thương, khốn khổ cho đến tận giờ phút cuối cùng.

Tài hoa, mệnh bạc

Nhạc sĩ Trúc Phương tên thật là Nguyễn Thiện Lộc. Ông sanh năm 1939 tại xă Mỹ Hoà, quận Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh (Vĩnh B́nh) ở vùng hạ lưu sông Cửu Long. Cha ông là một nhà giáo sống thầm lặng và nghiêm khắc. Nhưng tâm hồn của chàng trai Thiện Lộc th́ rất lăng mạn, yêu thích văn nghệ nên đă tự học nhạc, và bắt đầu sáng tác những bài hát đầu tiên lúc vừa 15 tuổi. Xung quanh nhà ông có trồng rất nhiều tre trúc, nên từ nhỏ ông đă yêu mến những âm thanh kẽo kẹt của tiếng tre va chạm với nhau và sau này đă chọn tên là Trúc Phương để nhớ về thời thơ ấu của ông với những cây tre trúc. Cuối thập niên 1950, ông sinh hoạt văn nghệ với các nghệ sĩ ở ty Thông Tin tỉnh Vĩnh B́nh một thời gian ngắn, rồi lên Sài G̣n dạy nhạc và bắt đầu viết nhạc nhiều hơn. Bài hát “Chiều Làng Quê” được ông sáng tác vào thời gian này để nhớ về khung cảnh thanh b́nh ở làng xóm của ông, một bài khác cũng rất nổi tiếng với giai điệu trong sáng, vui tươi là “T́nh Thắm Duyên Quê”.

Không tiền bạc và không một ai thân quen ở đô thành Sài G̣n, ban đầu Trúc Phương ở trọ trong nhà một gia đ́nh giàu có bên Gia Định và dạy nhạc cho cô con gái của chủ nhà. Không bao lâu sau th́ cô gái này yêu chàng nhạc sĩ nghèo tạm trú trong nhà. Biết được chuyện này, cha mẹ cô bèn đuổi Trúc Phương đi nơi khác. Sau chuyện t́nh ngang trái này, Trúc Phương càng tự học thêm về âm nhạc và càng sáng tác hăng hơn. Những bài hát sau này của ông nghiêng về chủ đề t́nh yêu với những nghịch cảnh chia ĺa.
Trúc Phương sáng tác rất dễ dàng, nhưng với bản tính trầm lặng, bi quan và khép kín sau những cuộc t́nh dang dở, sáng tác của ông thường mang âm điệu u buồn, thê lương như phảng phất nỗi sầu của cổ nhạc miền Nam. Nổi tiếng nhất là “Nửa Đêm Ngoài Phố” với tiếng hát liêu trai Thanh Thúy. Sau đó là “Buồn Trong Kỷ Niệm” với những câu hát đớn đau, buốt nhói tim gan người nghe như “Đường vào t́nh yêu có trăm lần vui, có vạn lần buồn. Đôi khi nhầm lẫn đánh mất ân t́nh cũ, có đau chỉ thế, tiếc thương chỉ thế. Khi hai mơ ước không chung lối về…”. Có người cho là bài hát này ông đă viết ra sau khi bị thất t́nh một cô ca sĩ lừng danh thời đó.

Nhạc của Trúc Phương có một giai điệu rất đặc biệt của riêng ông, mà khó lầm lẫn với người khác được. Nó trầm buồn, ray rứt, ưu tư và buồn phiền v́ những mối t́nh dang dở, trái ngang. Nên khi soạn ḥa âm cho những bài hát của Trúc Phương, nhạc sĩ ḥa âm phải sử dụng ít nhất là một trong vài loại nhạc khí cổ nhạc như đàn bầu, đàn tranh, hay đàn c̣ (hoặc violon) th́ mới có thể diễn tả hết cái hay của ḍng nhạc Trúc Phương và người nghe lại càng thấm thía với nỗi muộn phiền, nhức nhối tim gan của ông.

Tên tuổi và tài năng sáng chói, nổi bật, nhưng t́nh duyên của nhạc sĩ Trúc Phương th́ vô cùng lận đận. Khoảng năm 1970, Trúc Phương được một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, cao sang đài các đem ḷng yêu thương ông, do rung cảm từ tài năng và những tác phẩm tuyệt vời của ông. Cả hai đă nên duyên chồng vợ. Tuy sống trong cảnh nghèo nàn, đó là những năm tháng hạnh phúc nhất trong cuộc đời của Trúc Phương và ông sáng tác sung măn hơn bao giờ hết với hàng chục bài hát ra đời mỗi năm. Nhưng niềm vui của đôi uyên ương này không kéo dài được lâu. Sau một thời gian chung sống với nhau, những t́nh cảm ban đầu trở nên phai lạt dần theo năm tháng và hai người đă lặng lẽ chia tay nhau. Câu hát ngày nào lại rơi đúng vào trường hợp này “khi hai mơ ước đă không cùng chung hướng về” và “đường vào t́nh yêu có trăm lần vui, nhưng có vạn lần buồn”? Nhạc sĩ Trúc Phương âm thầm đau khổ trong cô đơn và lại vùi đầu vào men rượu để sáng tác thêm nhiều bài hát trong nỗi đau thương cùng cực, pha chút chán chường cho nhân t́nh thế thái.

Bạn bè thường gặp ông ngồi yên lặng bên những ly rượu nơi một quán nhỏ ở đường Tô Hiến Thành, quận 10, gần nhà của ông. Có lẽ đó là một cách làm cho nhạc sĩ tạm quên đi những cay đắng của t́nh đời. Đó cũng chính là lúc bài hát “Thói Đời” được sáng tác với những câu như “Bạn quên ta, t́nh cũng quên ta, nên chung thân ta giận cuộc đời, soi bóng ḿnh bằng gương vỡ nát, nghe xót xa ngùi lên tṛng mắt”… và “Người yêu ta rồi cũng xa ta … “Cỏ ưu tư” buồn phiền lên xám môi …”. Thực ra phải nói là “cỏ tương tư” tức “tương tư thảo” là tên gọi văn hoa của thuốc lá. Những giọt rượu nồng của cơi “trần ai” này lại càng gợi thêm “niềm cay đắng” để cho nỗi ưu tư “in đậm đường trần”.
“Thói Đời” lại như là một lời tiên tri thật chính xác cho quăng đời c̣n lại của ông suốt gần 25 năm sau đó (1971-1995).
Sau năm 1975 th́ sự nghiệp sáng tác nhạc của ông dừng lại, tất cả những ca khúc của ông đều bị cấm phổ biến và tŕnh diễn. Ông vượt biên không thành nên mất căn nhà trên đường Nguyễn Văn Thoại. Không nghề nghiệp, không nhà, ông làm đủ mọi việc để sinh sống. Với hai bàn tay trắng, ông trở về quê cũ sống nhờ vả bạn bè, mỗi nơi một thời gian ngắn. Có người hỏi sao ông không về quê ở hẳn với thân nhân, Trúc Phương đă trả lời “Má của tôi th́ già yếu đang ở dưới quê Cầu Ngang (Trà Vinh), nhưng bà nghèo quá, lại phải nuôi đám cháu nheo nhóc, không đủ ăn … nên tôi không thể về đó để làm khổ cho bà thêm nữa.”


Ở dưới tỉnh nhà Trà Vinh với bạn bè xưa cũ một thời gian, Trúc Phương lại t́m đường về Sài G̣n. Ban ngày ông làm thuê, làm mướn đủ mọi thứ nghề và lang thang khắp nơi. Bạn ông kể có một dạo bạn bè cho tá túc, ông sống trong một cái chuồng heo được sửa sang chút đỉnh, mà cũng chẳng được bao lâu…

Ông có tâm sự lại vài lời xót xa, nghẹn ngào, xúc động trên một đoạn video clip ngắn ngủi về đời sống của chính bản thân ông lúc đó như sau: “Sau cái biến cố cuộc đời, tôi sống cái kiểu rày đây mai đó, “bèo dạt hoa trôi”…Nếu mà nói đói th́ cũng không đói ngày nào, nhưng mà no th́ chẳng có ngày nào gọi là no…Tôi không có cái mái nhà, vợ con th́ cũng tan nát rồi, tôi sống nhà bạn bè, nhưng mà khổ nổi hoàn cảnh họ cũng bi đát, cũng khổ, chứ không ai đùm bọc ai được…đến nữa lúc đó th́ vấn đề an ninh có khe khắt, lúc đó th́ bạn bè tôi không ai dám “chứa” tôi trong nhà cả, v́ tôi không có giấy tờ tùy thân, cũng chẳng có thứ ǵ trong người cả. Tôi nghĩ ra được một cách…là t́m nơi nào mà có khách văng lai rồi ḿnh chui vào đó ngủ với họ để tránh bị kiểm tra giấy tờ…Ban ngày th́ lê la thành phố, đêm th́ phải ra xa cảng thuê một chiếc chiếu, một chiếc chiếu lúc bấy giờ là một đồng…thế rồi ngủ cho tới sáng rồi xếp chiếc chiếu trả người ta…thế là ḿnh lấy một đồng về….như là tiền thế chân…Một năm như vậy, tôi ngủ ở xa cảng hết 9 tháng…Mà nói anh thương…khổ lắm…Hôm nào mà có tiền để đi xe lam mà ra sớm khoảng chừng năm giờ có mặt ngoài đó thế rồi thuê được chiếc chiếu trải được cái chỗ lịch sự chút tương đối vệ sinh một tí mà hôm nào ra trễ th́ họ chiếm hết rồi, những chỗ sạch vệ sinh họ chiếm hết rồi ,tôi đành phải trải chiếu gần chỗ “thằng cha đi tiểu vỉa hè”, thế rồi cũng phải nằm thôi. Tôi sống có thể nói là những ngày bi đát…mà lẽ ra tôi nên buồn cho cái hoàn cảnh như thế nhưng tôi không bao giờ buồn…Tôi nghĩ mà thôi, c̣n sống cho tới bây giờ và đó cũng là một cái chất liệu để tôi viết bài sau này…
Và ông âm thầm từ giă cơi đời trong cảnh nghèo nàn, bi đát và cô đơn trong căn pḥng trọ tồi tàn, nhỏ hẹp ở quận 11, Sài G̣n vào ngày 18 tháng 9 năm 1995, tài sản của ông có được lúc đó chỉ là một đôi dép…

Trúc Phương ghi lại biết bao cuộc t́nh lăng mạn ướt át nồng nàn. “Nửa đêm ngoài phố” lang thang, t́nh cờ làm quen một người con gái lạ, rồi để ḷng vương vấn măi: “Buồn vào hồn không tên, thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời. Đường phố vắng đêm nao quen một người..” hoặc “Trở lại chuyện hai chúng ḿnh. Khi em với anh…” làm quen, hẹn ḥ cùng nhau đi tới ṃn lối, khiến nó trở thành “Con đường mang tên em”. Cũng có những lúc cô đơn, rút về nhốt ḿnh nơi nhà trọ, nhưng Đêm gác trọ chỉ nói lên nỗi buồn bâng quơ có vương chút phấn chấn nhờ thể điệu Tango, mà Trúc Phương ít khi dùng trong hầu hết các nhạc phẩm của ḿnh. Rồi có lúc người yêu xưa t́m đến, cùng nhau ôn chuyện cũ, nhắc lại Chuyện ngày xưa, được ghi lại: “Hôm nào em đến thăm, mà quên mang tiếng cười, lặng yên không nói. Hai mươi tuổi đời qua mất rồi… Thôi em nhé, xin trả về niềm cô đơn trước, cho anh bước xuôi ngược, khi hai chúng ḿnh, ṿng tay trót buông xuôi, dù gặp nhau ta cúi mặt bước mà đi ”


Tiếng hát khói sương và nhạc sĩ Trúc Phương

Nhắc đến Tiếng Hát Liêu Trai, Tiếng ca U Hoài, Tiếng Hát Khói Sương Thanh Thúy phải nhắc đến Trúc Phương. H́nh ảnh Thanh Thúy là nguồn cảm hứng cho ông sáng tác nhiều tuyệt phẩm mà giọng hát Thanh Thúy đă làm cho đi vào tâm khảm bao người: Chuyện Chúng Ḿnh, Hai Lối Mộng, Ai Cho Tôi T́nh Yêu, Chiều Cuối tuần, Buồn Trong Kỷ Niệm, Bóng Nhỏ Đường Chiều, Tàu Đêm Năm Cũ, …Trúc Phương đă viết tặng riêng Thanh Thúy một số ca khúc: H́nh bóng cũ, Lời ca ca nữ, Mắt em buồn, T́nh yêu trong mắt một người, Mắt chân dung để lại.
Hăy nghe Thanh Thúy- người hát nhạc ông thành công nhất, nói về ông trong một số báo tưởng niệm ở hải ngoại sau khi ông mất:“Anh và tôi không hẹn, nhưng đă gặp nhau trên con đường sống cho kiếp tằm. Anh trút tâm sự qua cung đàn, c̣n tôi qua tiếng hát. Trong khoảng thập niên 60, tên tuổi Anh và tôi như đă gắn liền với nhau: nhạc Trúc Phương, tiếng hát Thanh Thúy.

Như một định mệnh, tôi vào đời ca hát đúng vào thời điểm Anh say mê sáng tác, và t́nh cờ trở thành vị sứ giả đem tâm sự Anh đến mọi người, những người không nhiều th́ ít cùng mang một tâm sự với Anh. Tâm sự về tuổi thơ mộng, về t́nh yêu dịu dàng của đôi lứa (dù trong bối cảnh đau thương của đất nước), về chuyện t́nh dở dang, về cuộc đời…

Đến khi nhạc phẩm “Nửa Đêm Ngoài Phố” ra đời, tên tuổi Anh đă vang dậy khắp nơi. Với thể điệu Rumba quen thuộc, diễn tả tâm trạng đau buồn của một người khi người yêu không đến nữa, “Nửa Đêm Ngoài Phố” đă ăn sâu vào ḷng tất cả mọi người, từ những người lớn tuổi, cho đến lớp người trẻ lúc bấy giờ. Bất cứ buổi tŕnh diễn nào, tôi cũng được yêu cầu tŕnh bày “Nửa Đêm Ngoài Phố”, từ các sân khấu pḥng trà, khiêu vũ trường cho đến Đại Nhạc Hội, từ các thôn làng nhỏ bé cho đến các tiền đồn hẻo lánh xa xôi. Ngoài ra, trong những chương tŕnh phát thanh của đài Sài G̣n và đài tiếng nói Quân Đội, vào bất cứ chương tŕnh nhạc nào cũng có bài này…

Cũng như “Nửa Đêm Ngoài Phố”, nhiều nhạc phẩm của Anh đă trở thành gần gũi với mọi người và đă giúp tôi leo cao hơn trên nấc thang sự nghiệp. Các bài này gồm có: Nửa Đêm Ngoài Phố, Buồn Trong Kỷ Niệm, Hai Lối Mộng, Chiều Cuối Tuần, Mưa Nửa Đêm, Tàu Đêm Năm Cũ, Hai Chuyến Tàu Đêm, Chuyện Chúng Ḿnh, Đêm Tâm Sự, H́nh Bóng Cũ, Đ̣ Chiều, Chiều Làng Em…

Thế rồi, theo như Anh hơn một lần tâm sự, đường đời đă chia đôi chúng tôi ra hai ngă, hai hướng đi. Tôi đă giă từ sân khấu, giă từ lời ca tiếng nhạc, giă từ tất cả, theo chồng đi đến những phương trời xa. C̣n Anh vào quân ngũ, và vẫn tiếp tục hăng say sáng tác, hầu hết những nhạc phẫm đều nói về đời người lính phong sương, xa nhà, xa thành phố, xa người em nhỏ hậu phương… (24 Giờ Phép, Bông Cỏ May, Kẻ Ở Miền Xa, Trên 4 Vùng Chiến Thuật…)

Vào thời điểm này, anh Duy Khánh, anh Chế Linh và Hoàng Oanh có lẽ là những ca sĩ đă hát nhạc của Anh rất nhiều.
Kiếp tằm chưa dứt, tôi đă trở lại với sân khấu, với ánh đèn màu. Trở lại với “Nửa Đêm Ngoài Phố”, với “Buồn Trong Kỹ Niệm”…


Rồi lại thêm một lần cuộc đời lại chia đôi chúng tôi ra hai ngă: Anh kẹt lại quê nhà, tôi sống đời lưu vong. Tôi đă t́m đủ mọi cách để liên lạc hầu mong gởi về những gói quà biếu Anh. Sự liên lạc trong những năm đầu thật khó khăn, cho măi tới sau này, qua một số bạn bè và qua Trần Quốc Bảo, tôi mới có thể liên lạc thường hơn với Anh. Tuy nhiên, tôi rất lo lắng về bịnh t́nh Anh do Trần Quốc Bảo kể lại. Nh́n những tấm ảnh Anh gởi qua đăng trên Thế Giới Nghệ Sĩ, trông Anh gầy g̣, đau yếu, tôi đă không sao cầm được nước mắt. Tôi đă bàn với Trần Quốc Bảo thực hiện một cuốn băng với toàn nhạc của Anh, hầu có thể giúp Anh phần nào trên phương diện vật chất lẫn tinh thần. Chợt nghe tin Anh đau nặng… Chợt nghe tin Anh qua đời…”
« Last Edit: February 23, 2019, 06:03:09 pm by Vina »

Share on Facebook Share on Twitter

Like Like x 2 Love Love x 1 View List

Offline Khoa1221

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 536
Re: Ḍng đời Nhạc Sĩ
« Reply #1 on: June 02, 2019, 06:56:37 am »
Những ca khúc để đời: Trên dốc đá tôi t́nh cờ quen nàng

Cuộc gặp gỡ hy hữu giữa một nhóm nam và nữ ở thành phố biển Vũng Tàu đă làm nên tác phẩm độc đáo của một tác giả bí hiểm.


Chị Lưu Dung Anh - một trong những người tạo cảm hứng cho ca khúc Linh hồn tượng đá


Từ năm 1966 - 1975, tại 102/8 Hai Bà Trưng (Tân Định, Sài G̣n) có lớp nhạc “Lê Minh Bằng” quy tụ hàng trăm học viên. Lớp nhạc này do 3 nhạc sĩ: Lê Dinh, Minh Kỳ, Anh Bằng tổ chức và trực tiếp đứng lớp (Lê Minh Bằng là ghép từ tên của 3 người).

Chính “ḷ nhạc” này đă đào tạo được những ca sĩ nổi tiếng như: Kim Loan, Giáng Thu, Trang Mỹ Dung, Mạnh Quỳnh (tác giả ca khúc Gơ cửa hiện sống ở Sài G̣n, không phải ca sĩ trẻ Mạnh Quỳnh ở hải ngoại), Hải Lư, Nhật Thiên Lan, Thu Thủy... Ngoài dạy nhạc, Lê Minh Bằng c̣n là bút danh chung của nhóm 3 nhạc sĩ này kư dưới những bài hát rất quen thuộc như: Hai mùa mưa, Lẻ bóng, Sầu lẻ bóng, Chuyện hai chúng ḿnh, Đôi bóng, T́nh đời...

Gặp gỡ “Mai - Bích - Dung”

Một ngày cuối tuần của năm 1970, ba nhạc sĩ rủ nhau đi ô tô ra Vũng Tàu chơi. Khi xe đến Băi Trước, họ thấy ba cô gái mặc áo dài đi giữa trưa nắng nóng. Khi ấy nhạc sĩ Anh Bằng lái xe, nhạc sĩ Minh Kỳ ngồi phía trước, nhạc sĩ Lê Dinh ngồi ghế sau. Bất ngờ Minh Kỳ nói với Anh Bằng: “Bằng ơi, dừng xe lại cho ba cô đó lên đi chung với ḿnh. Nắng như vầy mà 3 cô đi bộ tội nghiệp quá!”. Do tính hơi nhát, Anh Bằng bảo: “Thôi, ông đi mời đi, tôi không đi đâu”. Thấy 2 người bạn cứ đùn đẩy nên nhạc sĩ Minh Kỳ nói: “Thôi, dừng xe lại để tôi đi cho”.

Nhạc sĩ Lê Dinh kể lại: “Anh Minh Kỳ xuống xe và không biết ảnh nói ǵ với 3 cô đó mà trông 3 cô rất vui vẻ và họ đồng ư lên xe. V́ phía băng trước có anh Minh Kỳ ngồi, nên 3 cô phải ngồi ở băng sau với tôi. Tôi hỏi tại sao 3 cô đi bộ dưới nắng trưa như vậy, th́ được biết cả 3 cô đều là sinh viên, đi Vũng Tàu t́m con sứa để về trường thí nghiệm. Rồi họ tự giới thiệu tên lần lượt là Mai (ngồi kế bên nhạc sĩ Lê Dinh), Bích và ngồi ngoài cùng là Dung”.

Cuộc gặp gỡ t́nh cờ đó rất ngắn ngủi, nhóm nam mời 3 cô ra Băi Sau dùng cơm trưa. Ăn xong, 3 cô xuống mé biển tiếp tục t́m sứa. Và rồi họ ra Bến xe Vũng Tàu để trở về Sài G̣n.

Linh hồn tượng đá...

Đêm đó về khách sạn, nhạc sĩ Anh Bằng là người đề xướng viết bài hát Linh hồn tượng đá, lấy tên tác giả là Mai Bích Dung (tên của 3 cô gái ghép lại). Ngay đêm đó ca khúc ra đời với những ca từ: “Trên dốc đá tôi t́nh cờ quen nàng. Ngồi bên nhau, gọi tên nhau để rồi yêu nhau. Em đă đến và đă đến, như áng mây bay, như cánh chim qua bầu trời, ôi h́nh hài một vài giờ vui... (rồi nức nở) Em ơi, em ơi... Thời gian gặp gỡ nào được bao nhiêu, mà khi rời gót ḷng đầy cô liêu, nên xa em rồi, tôi nhớ em nhiều... Em ơi, em ơi... Thà không gặp gỡ, thà đừng quen nhau, đừng cho h́nh bóng, đừng nh́n nhau lâu, tôi không ôm ấp kỷ niệm đớn đau...”.

Sau khi nhạc phẩm được in ra, nhạc sĩ Anh Bằng đích thân mang đến ngôi trường các cô đang học, tặng mỗi người một bản Linh hồn tượng đá c̣n thơm mùi mực in và có chữ kư của cả 3 chàng nhạc sĩ hào hoa. Từ một cái duyên đưa đẩy mà một t́nh khúc lăng mạn đă ra đời... Cũng cần nói thêm, nhóm nhạc sĩ này c̣n lấy nhiều “tên chung” khác kư dưới nhiều bản nhạc như: Chuyện t́nh Lan và Điệp 1, 2, 3 (kư tên Mạc Phong Linh - Mai Thiết Lĩnh), Cô hàng xóm (Giang Minh Sơn), Đà Lạt hoàng hôn (Dạ Cầm), Mưa trên phố Huế (Tôn Nữ Thụy Khương) hoặc các tên khác như: Vũ Chương, Dạ Ly Vũ, Hoàng Minh, Trần An Thanh, Tây Phố, Trúc Ly, Phương Trà, Huy Cường, Mặc Vũ...

Tuy là kư tên chung Lê Minh Bằng nhưng hầu hết đều do Anh Bằng sáng tác, các nhạc sĩ Lê Dinh và Minh Kỳ chỉ góp ư, sửa sang một vài lời ca, thêm bớt vài chi tiết. Nhưng với sự thân thiết và tôn trọng lẫn nhau nên những sáng tác này đều được kư tên chung: Lê Minh Bằng.

Điều thú vị là 3 thành viên của nhóm này, mỗi người sinh trưởng từ một miền của đất nước (Bắc - Trung - Nam): Nhạc sĩ Anh Bằng tên thật là Trần An Bường, sinh năm 1925 tại Thanh Hóa (ông mất năm 2015 tại California, Mỹ). Nhạc sĩ Minh Kỳ tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Mỹ, sinh năm 1930 tại Nha Trang (ông vốn thuộc ḍng dơi hoàng tộc nhà Nguyễn, ông mất năm 1976). Nhạc sĩ Lê Dinh tên thật Lê Văn Dinh, sinh năm 1934 tại G̣ Công, hiện sinh sống tại Montreal, Canada.

C̣n 3 cô gái ngày xưa? Được biết sau mấy mươi năm bây giờ cô Mai (tên thật Mai Xuân Lan) hiện đang ở tiểu bang Ohio (Mỹ). Cô Bích đang cư ngụ tại tiểu bang Arizona (Mỹ). Cô Dung (tên thật Lưu Dung Anh) đang sống ở TP.HCM, chơi rất thân với giới văn nghệ sĩ xưa. Người viết đă được hân hạnh gặp chị Lưu Dung Anh vài lần ở pḥng trà Tiếng Xưa hoặc ở những buổi họp mặt mừng các danh ca Chế Linh, Kim Loan về thăm quê hương.

(st)

Like Like x 2 Love Love x 1 View List

Offline huudangdo

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 559
Re: Ḍng đời Nhạc Sĩ
« Reply #2 on: June 02, 2019, 03:53:44 pm »


Đời buồn như Bolero của nhạc sĩ Trúc Phương

Chẳng quá lời khi gọi Trúc Phương là “Ông hoàng nhạc Bolero”. Với cả gần trăm ca khúc, hầu như bài hát nào của ông cũng có một sức sống bền bỉ măi cho đến ngày hôm nay ở bất cứ nơi nào có người Việt sinh sống. Tài năng của ông th́ ai cũng thấy, nhưng đời ông th́ lại trải qua quá nhiều bất hạnh và đau thương, khốn khổ cho đến tận giờ phút cuối cùng.

Tài hoa, mệnh bạc

Nhạc sĩ Trúc Phương tên thật là Nguyễn Thiện Lộc. Ông sanh năm 1939 tại xă Mỹ Hoà, quận Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh (Vĩnh B́nh) ở vùng hạ lưu sông Cửu Long. Cha ông là một nhà giáo sống thầm lặng và nghiêm khắc. Nhưng tâm hồn của chàng trai Thiện Lộc th́ rất lăng mạn, yêu thích văn nghệ nên đă tự học nhạc, và bắt đầu sáng tác những bài hát đầu tiên lúc vừa 15 tuổi. Xung quanh nhà ông có trồng rất nhiều tre trúc, nên từ nhỏ ông đă yêu mến những âm thanh kẽo kẹt của tiếng tre va chạm với nhau và sau này đă chọn tên là Trúc Phương để nhớ về thời thơ ấu của ông với những cây tre trúc. Cuối thập niên 1950, ông sinh hoạt văn nghệ với các nghệ sĩ ở ty Thông Tin tỉnh Vĩnh B́nh một thời gian ngắn, rồi lên Sài G̣n dạy nhạc và bắt đầu viết nhạc nhiều hơn. Bài hát “Chiều Làng Quê” được ông sáng tác vào thời gian này để nhớ về khung cảnh thanh b́nh ở làng xóm của ông, một bài khác cũng rất nổi tiếng với giai điệu trong sáng, vui tươi là “T́nh Thắm Duyên Quê”.

Không tiền bạc và không một ai thân quen ở đô thành Sài G̣n, ban đầu Trúc Phương ở trọ trong nhà một gia đ́nh giàu có bên Gia Định và dạy nhạc cho cô con gái của chủ nhà. Không bao lâu sau th́ cô gái này yêu chàng nhạc sĩ nghèo tạm trú trong nhà. Biết được chuyện này, cha mẹ cô bèn đuổi Trúc Phương đi nơi khác. Sau chuyện t́nh ngang trái này, Trúc Phương càng tự học thêm về âm nhạc và càng sáng tác hăng hơn. Những bài hát sau này của ông nghiêng về chủ đề t́nh yêu với những nghịch cảnh chia ĺa.
Trúc Phương sáng tác rất dễ dàng, nhưng với bản tính trầm lặng, bi quan và khép kín sau những cuộc t́nh dang dở, sáng tác của ông thường mang âm điệu u buồn, thê lương như phảng phất nỗi sầu của cổ nhạc miền Nam. Nổi tiếng nhất là “Nửa Đêm Ngoài Phố” với tiếng hát liêu trai Thanh Thúy. Sau đó là “Buồn Trong Kỷ Niệm” với những câu hát đớn đau, buốt nhói tim gan người nghe như “Đường vào t́nh yêu có trăm lần vui, có vạn lần buồn. Đôi khi nhầm lẫn đánh mất ân t́nh cũ, có đau chỉ thế, tiếc thương chỉ thế. Khi hai mơ ước không chung lối về…”. Có người cho là bài hát này ông đă viết ra sau khi bị thất t́nh một cô ca sĩ lừng danh thời đó.

Nhạc của Trúc Phương có một giai điệu rất đặc biệt của riêng ông, mà khó lầm lẫn với người khác được. Nó trầm buồn, ray rứt, ưu tư và buồn phiền v́ những mối t́nh dang dở, trái ngang. Nên khi soạn ḥa âm cho những bài hát của Trúc Phương, nhạc sĩ ḥa âm phải sử dụng ít nhất là một trong vài loại nhạc khí cổ nhạc như đàn bầu, đàn tranh, hay đàn c̣ (hoặc violon) th́ mới có thể diễn tả hết cái hay của ḍng nhạc Trúc Phương và người nghe lại càng thấm thía với nỗi muộn phiền, nhức nhối tim gan của ông.

Tên tuổi và tài năng sáng chói, nổi bật, nhưng t́nh duyên của nhạc sĩ Trúc Phương th́ vô cùng lận đận. Khoảng năm 1970, Trúc Phương được một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, cao sang đài các đem ḷng yêu thương ông, do rung cảm từ tài năng và những tác phẩm tuyệt vời của ông. Cả hai đă nên duyên chồng vợ. Tuy sống trong cảnh nghèo nàn, đó là những năm tháng hạnh phúc nhất trong cuộc đời của Trúc Phương và ông sáng tác sung măn hơn bao giờ hết với hàng chục bài hát ra đời mỗi năm. Nhưng niềm vui của đôi uyên ương này không kéo dài được lâu. Sau một thời gian chung sống với nhau, những t́nh cảm ban đầu trở nên phai lạt dần theo năm tháng và hai người đă lặng lẽ chia tay nhau. Câu hát ngày nào lại rơi đúng vào trường hợp này “khi hai mơ ước đă không cùng chung hướng về” và “đường vào t́nh yêu có trăm lần vui, nhưng có vạn lần buồn”? Nhạc sĩ Trúc Phương âm thầm đau khổ trong cô đơn và lại vùi đầu vào men rượu để sáng tác thêm nhiều bài hát trong nỗi đau thương cùng cực, pha chút chán chường cho nhân t́nh thế thái.

Bạn bè thường gặp ông ngồi yên lặng bên những ly rượu nơi một quán nhỏ ở đường Tô Hiến Thành, quận 10, gần nhà của ông. Có lẽ đó là một cách làm cho nhạc sĩ tạm quên đi những cay đắng của t́nh đời. Đó cũng chính là lúc bài hát “Thói Đời” được sáng tác với những câu như “Bạn quên ta, t́nh cũng quên ta, nên chung thân ta giận cuộc đời, soi bóng ḿnh bằng gương vỡ nát, nghe xót xa ngùi lên tṛng mắt”… và “Người yêu ta rồi cũng xa ta … “Cỏ ưu tư” buồn phiền lên xám môi …”. Thực ra phải nói là “cỏ tương tư” tức “tương tư thảo” là tên gọi văn hoa của thuốc lá. Những giọt rượu nồng của cơi “trần ai” này lại càng gợi thêm “niềm cay đắng” để cho nỗi ưu tư “in đậm đường trần”.
“Thói Đời” lại như là một lời tiên tri thật chính xác cho quăng đời c̣n lại của ông suốt gần 25 năm sau đó (1971-1995).
Sau năm 1975 th́ sự nghiệp sáng tác nhạc của ông dừng lại, tất cả những ca khúc của ông đều bị cấm phổ biến và tŕnh diễn. Ông vượt biên không thành nên mất căn nhà trên đường Nguyễn Văn Thoại. Không nghề nghiệp, không nhà, ông làm đủ mọi việc để sinh sống. Với hai bàn tay trắng, ông trở về quê cũ sống nhờ vả bạn bè, mỗi nơi một thời gian ngắn. Có người hỏi sao ông không về quê ở hẳn với thân nhân, Trúc Phương đă trả lời “Má của tôi th́ già yếu đang ở dưới quê Cầu Ngang (Trà Vinh), nhưng bà nghèo quá, lại phải nuôi đám cháu nheo nhóc, không đủ ăn … nên tôi không thể về đó để làm khổ cho bà thêm nữa.”


Ở dưới tỉnh nhà Trà Vinh với bạn bè xưa cũ một thời gian, Trúc Phương lại t́m đường về Sài G̣n. Ban ngày ông làm thuê, làm mướn đủ mọi thứ nghề và lang thang khắp nơi. Bạn ông kể có một dạo bạn bè cho tá túc, ông sống trong một cái chuồng heo được sửa sang chút đỉnh, mà cũng chẳng được bao lâu…

Ông có tâm sự lại vài lời xót xa, nghẹn ngào, xúc động trên một đoạn video clip ngắn ngủi về đời sống của chính bản thân ông lúc đó như sau: “Sau cái biến cố cuộc đời, tôi sống cái kiểu rày đây mai đó, “bèo dạt hoa trôi”…Nếu mà nói đói th́ cũng không đói ngày nào, nhưng mà no th́ chẳng có ngày nào gọi là no…Tôi không có cái mái nhà, vợ con th́ cũng tan nát rồi, tôi sống nhà bạn bè, nhưng mà khổ nổi hoàn cảnh họ cũng bi đát, cũng khổ, chứ không ai đùm bọc ai được…đến nữa lúc đó th́ vấn đề an ninh có khe khắt, lúc đó th́ bạn bè tôi không ai dám “chứa” tôi trong nhà cả, v́ tôi không có giấy tờ tùy thân, cũng chẳng có thứ ǵ trong người cả. Tôi nghĩ ra được một cách…là t́m nơi nào mà có khách văng lai rồi ḿnh chui vào đó ngủ với họ để tránh bị kiểm tra giấy tờ…Ban ngày th́ lê la thành phố, đêm th́ phải ra xa cảng thuê một chiếc chiếu, một chiếc chiếu lúc bấy giờ là một đồng…thế rồi ngủ cho tới sáng rồi xếp chiếc chiếu trả người ta…thế là ḿnh lấy một đồng về….như là tiền thế chân…Một năm như vậy, tôi ngủ ở xa cảng hết 9 tháng…Mà nói anh thương…khổ lắm…Hôm nào mà có tiền để đi xe lam mà ra sớm khoảng chừng năm giờ có mặt ngoài đó thế rồi thuê được chiếc chiếu trải được cái chỗ lịch sự chút tương đối vệ sinh một tí mà hôm nào ra trễ th́ họ chiếm hết rồi, những chỗ sạch vệ sinh họ chiếm hết rồi ,tôi đành phải trải chiếu gần chỗ “thằng cha đi tiểu vỉa hè”, thế rồi cũng phải nằm thôi. Tôi sống có thể nói là những ngày bi đát…mà lẽ ra tôi nên buồn cho cái hoàn cảnh như thế nhưng tôi không bao giờ buồn…Tôi nghĩ mà thôi, c̣n sống cho tới bây giờ và đó cũng là một cái chất liệu để tôi viết bài sau này…
Và ông âm thầm từ giă cơi đời trong cảnh nghèo nàn, bi đát và cô đơn trong căn pḥng trọ tồi tàn, nhỏ hẹp ở quận 11, Sài G̣n vào ngày 18 tháng 9 năm 1995, tài sản của ông có được lúc đó chỉ là một đôi dép…

Trúc Phương ghi lại biết bao cuộc t́nh lăng mạn ướt át nồng nàn. “Nửa đêm ngoài phố” lang thang, t́nh cờ làm quen một người con gái lạ, rồi để ḷng vương vấn măi: “Buồn vào hồn không tên, thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời. Đường phố vắng đêm nao quen một người..” hoặc “Trở lại chuyện hai chúng ḿnh. Khi em với anh…” làm quen, hẹn ḥ cùng nhau đi tới ṃn lối, khiến nó trở thành “Con đường mang tên em”. Cũng có những lúc cô đơn, rút về nhốt ḿnh nơi nhà trọ, nhưng Đêm gác trọ chỉ nói lên nỗi buồn bâng quơ có vương chút phấn chấn nhờ thể điệu Tango, mà Trúc Phương ít khi dùng trong hầu hết các nhạc phẩm của ḿnh. Rồi có lúc người yêu xưa t́m đến, cùng nhau ôn chuyện cũ, nhắc lại Chuyện ngày xưa, được ghi lại: “Hôm nào em đến thăm, mà quên mang tiếng cười, lặng yên không nói. Hai mươi tuổi đời qua mất rồi… Thôi em nhé, xin trả về niềm cô đơn trước, cho anh bước xuôi ngược, khi hai chúng ḿnh, ṿng tay trót buông xuôi, dù gặp nhau ta cúi mặt bước mà đi ”


Tiếng hát khói sương và nhạc sĩ Trúc Phương

Nhắc đến Tiếng Hát Liêu Trai, Tiếng ca U Hoài, Tiếng Hát Khói Sương Thanh Thúy phải nhắc đến Trúc Phương. H́nh ảnh Thanh Thúy là nguồn cảm hứng cho ông sáng tác nhiều tuyệt phẩm mà giọng hát Thanh Thúy đă làm cho đi vào tâm khảm bao người: Chuyện Chúng Ḿnh, Hai Lối Mộng, Ai Cho Tôi T́nh Yêu, Chiều Cuối tuần, Buồn Trong Kỷ Niệm, Bóng Nhỏ Đường Chiều, Tàu Đêm Năm Cũ, …Trúc Phương đă viết tặng riêng Thanh Thúy một số ca khúc: H́nh bóng cũ, Lời ca ca nữ, Mắt em buồn, T́nh yêu trong mắt một người, Mắt chân dung để lại.
Hăy nghe Thanh Thúy- người hát nhạc ông thành công nhất, nói về ông trong một số báo tưởng niệm ở hải ngoại sau khi ông mất:“Anh và tôi không hẹn, nhưng đă gặp nhau trên con đường sống cho kiếp tằm. Anh trút tâm sự qua cung đàn, c̣n tôi qua tiếng hát. Trong khoảng thập niên 60, tên tuổi Anh và tôi như đă gắn liền với nhau: nhạc Trúc Phương, tiếng hát Thanh Thúy.

Như một định mệnh, tôi vào đời ca hát đúng vào thời điểm Anh say mê sáng tác, và t́nh cờ trở thành vị sứ giả đem tâm sự Anh đến mọi người, những người không nhiều th́ ít cùng mang một tâm sự với Anh. Tâm sự về tuổi thơ mộng, về t́nh yêu dịu dàng của đôi lứa (dù trong bối cảnh đau thương của đất nước), về chuyện t́nh dở dang, về cuộc đời…

Đến khi nhạc phẩm “Nửa Đêm Ngoài Phố” ra đời, tên tuổi Anh đă vang dậy khắp nơi. Với thể điệu Rumba quen thuộc, diễn tả tâm trạng đau buồn của một người khi người yêu không đến nữa, “Nửa Đêm Ngoài Phố” đă ăn sâu vào ḷng tất cả mọi người, từ những người lớn tuổi, cho đến lớp người trẻ lúc bấy giờ. Bất cứ buổi tŕnh diễn nào, tôi cũng được yêu cầu tŕnh bày “Nửa Đêm Ngoài Phố”, từ các sân khấu pḥng trà, khiêu vũ trường cho đến Đại Nhạc Hội, từ các thôn làng nhỏ bé cho đến các tiền đồn hẻo lánh xa xôi. Ngoài ra, trong những chương tŕnh phát thanh của đài Sài G̣n và đài tiếng nói Quân Đội, vào bất cứ chương tŕnh nhạc nào cũng có bài này…

Cũng như “Nửa Đêm Ngoài Phố”, nhiều nhạc phẩm của Anh đă trở thành gần gũi với mọi người và đă giúp tôi leo cao hơn trên nấc thang sự nghiệp. Các bài này gồm có: Nửa Đêm Ngoài Phố, Buồn Trong Kỷ Niệm, Hai Lối Mộng, Chiều Cuối Tuần, Mưa Nửa Đêm, Tàu Đêm Năm Cũ, Hai Chuyến Tàu Đêm, Chuyện Chúng Ḿnh, Đêm Tâm Sự, H́nh Bóng Cũ, Đ̣ Chiều, Chiều Làng Em…

Thế rồi, theo như Anh hơn một lần tâm sự, đường đời đă chia đôi chúng tôi ra hai ngă, hai hướng đi. Tôi đă giă từ sân khấu, giă từ lời ca tiếng nhạc, giă từ tất cả, theo chồng đi đến những phương trời xa. C̣n Anh vào quân ngũ, và vẫn tiếp tục hăng say sáng tác, hầu hết những nhạc phẫm đều nói về đời người lính phong sương, xa nhà, xa thành phố, xa người em nhỏ hậu phương… (24 Giờ Phép, Bông Cỏ May, Kẻ Ở Miền Xa, Trên 4 Vùng Chiến Thuật…)

Vào thời điểm này, anh Duy Khánh, anh Chế Linh và Hoàng Oanh có lẽ là những ca sĩ đă hát nhạc của Anh rất nhiều.
Kiếp tằm chưa dứt, tôi đă trở lại với sân khấu, với ánh đèn màu. Trở lại với “Nửa Đêm Ngoài Phố”, với “Buồn Trong Kỹ Niệm”…


Rồi lại thêm một lần cuộc đời lại chia đôi chúng tôi ra hai ngă: Anh kẹt lại quê nhà, tôi sống đời lưu vong. Tôi đă t́m đủ mọi cách để liên lạc hầu mong gởi về những gói quà biếu Anh. Sự liên lạc trong những năm đầu thật khó khăn, cho măi tới sau này, qua một số bạn bè và qua Trần Quốc Bảo, tôi mới có thể liên lạc thường hơn với Anh. Tuy nhiên, tôi rất lo lắng về bịnh t́nh Anh do Trần Quốc Bảo kể lại. Nh́n những tấm ảnh Anh gởi qua đăng trên Thế Giới Nghệ Sĩ, trông Anh gầy g̣, đau yếu, tôi đă không sao cầm được nước mắt. Tôi đă bàn với Trần Quốc Bảo thực hiện một cuốn băng với toàn nhạc của Anh, hầu có thể giúp Anh phần nào trên phương diện vật chất lẫn tinh thần. Chợt nghe tin Anh đau nặng… Chợt nghe tin Anh qua đời…”
Cám ơn bạn Khoa 1221 đă viết Lời Bạt về Cuộc Đời của Ông Hoàng Nhạc Bolero NS Trúc Phương !...Thật là cảm động về Cuộc Đời Người Nhạc Sĩ Tài Hoa nhưng Bạc Mệnh Trúc Phương !...Với những sáng tác đầu tay của Ông khi Quê Hương trong Thanh B́nh như : “T́nh Thắm Duyên Quê”. - Chiều Làng Quê - ...V...V...
Khi Quê trong Khói Lữa Chiến Tranh ...Với T́nh Ca Thời Chinh Chiến của Ông như : 24 Giờ Phép - Bông Cỏ May, Kẻ Ở Miền Xa, Trên 4 Vùng Chiến Thuật ...Như nói lên nỗi ḷng Người Chiến Binh VNCH năm xưa !...Với tiếng hát Khói Sương của Danh Ca Thanh Thúy đă chuyên chở ḍng Nhạc Tuyệt Vời của Ông 1 cách trọn vẹn ...
Nếu có thể được thay mặt cho những Người Lính VNCH năm xưa ...Xin thắp lên 1 nén Hương Ḷng cho Người cố NS Tài Ba nhưng Bạc Mệnh Trúc Phương ...Như 1 sự Tri Ân tấm ḷng của Ông qua ḍng Nhạc của Ông theo Vận Nước Nỗi Trôi trên Quê Hương ...của Thuở nào !...
Một lần nữa cám ơn bạn Khoa 1221 nhiều lắm !... :co: :co: :so1:
Love Love x 2 View List

Offline Dược Tuệ

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 542
Re: Ḍng đời Nhạc Sĩ
« Reply #3 on: June 03, 2019, 06:22:57 pm »
Trong các bài hát của nhạc sĩ Trúc Phương th́ tôi chỉ thích bài Chiều Làng Quê. (công nhận post YouTube video ở LSV khỏe thật, chỉ cần copy/paste link).

https://www.youtube.com/watch?v=IfEeRuDXFPw
"Life isn't about waiting for storm to pass, it's about learning how to dance in the rain."
Like Like x 1 Love Love x 2 View List

Offline Khoa1221

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 536
Re: Ḍng đời Nhạc Sĩ
« Reply #4 on: July 06, 2019, 06:10:46 am »

Hoàng Trọng, cung thương dệt tiếng tơ đồng...


https://www.youtube.com/watch?v=FZnh0LlLCA8


Thế kỷ XX qua đi mang theo nhiều v́ sao trong ṿm trời âm nhạc Việt Nam, vĩnh biệt thế gian nhưng dư âm nhiều t́nh khúc bất hủ vẫn c̣n rung động bao trái tim thưởng ngoạn. Người nghệ sĩ tài hoa, đam mê nghệ thuật, giữ được nhân cách trong vườn hoa nghệ thuật đó, với Tiếng Tơ Đồng vào cuối thập niên 50 đến 70, đánh dấu giai đoạn vàng son của nền âm nhạc nước nhà. Nhạc sĩ của ḍng nhạc trữ t́nh và t́nh tự quê hương: Hoàng Trọng.

Bày tỏ tâm tư t́nh cảm với người bạn đồng nghiệp sống với nhau qua chiều dài của lịch sử âm nhạc, theo nhạc sĩ Phạm Duy: "Hoàng Trọng đă từng phục vụ cho nền tân nhạc Việt Nam từ lúc phôi thai cho đến khi đă trưởng thành, tất cả đều có một hành tŕnh rất phong phú... Trong đời tôi, chưa thấy ai nhu ḿ như nhạc sĩ Hoàng Trọng cả". Với nhạc sĩ Nguyễn Hiền, Hoàng Trọng là người bạn văn nghệ suốt cả cuộc đời sống với nhau bằng chữ tâm: tâm thành, tâm ư trong nghệ thuật và cuộc sống. Trong bài viết Thuở B́nh Minh Của Âm Nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Nguyễn Hiền viết: "Những ai sinh quán ở Nam Định đều biết thành phố nầy có những nhạc sĩ quen thuộc với đại chúng như Đặng Thế Phong, Hoàng Quư Phạm Ngữ, tác giả bản Buồn Nhớ Quê Hương, Hoàng Trọng với những bản tango nổi danh và Đan Thọ...". Theo nhạc sĩ Đan Thọ: "Hoàng Trọng là khuôn mặt nghệ sĩ quư báu trong t́nh bạn từ lúc gặp nhau trong ban nhạc đầu tiên ở Nam Định vào thời tiền chiến và trải dài qua nửa thế kỷ cho đến lúc vĩnh biệt".

Từ ca khúc đầu tay Đêm Trăng năm 1938, mới 16 tuổi đến ca khúc cuối cùng Chiều Rơi Đó Em năm 1978, trong 60 năm, nhạc sĩ Hoàng Trọng đă sáng tác hàng trăm bản nhạc, trong đó có nhiều ca khúc rất quen thuộc, được mọi người ái mộ và sống măi với thời gian. Nhạc sĩ Hoàng Trọng được mệnh danh là Vua Tango của Việt Nam.

Theo Ḍng Thời Gian

Hoàng Trọng, tên thật Hoàng Trung Trọng. Sinh năm 1922 ở Hải Dương, lớn lên ở Nam Định. Năm 11 tuổi học nhạc với sự chỉ dạy của người anh ruột, nhạc sĩ Hoàng Trọng Quư. Ông chơi được nhiều nhạc cụ như vĩ cầm, tây ban cầm, hạ uy cầm và sáo. Năm 15 tuổi, học nhạc tại trường Thầy Ḍng Saint Thomas Nam Định và thành lập ban nhạc đầu tiên. Ban nhạc Nam Định gồm các anh em trong gia đ́nh như Hoàng Trung An, Hoàng Trung Vinh và các thân hữu như Đan Thọ, Bùi Công Kỳ, Đặng Thế Phong, Phạm Ngữ, Vũ Dự, Tạ Phước... Đến năm 19 tuổi, ông tiếp tục nghiên cứu âm nhạc qua sách vở và học hàm thụ từ Universelle de Paris... Hoàng Trọng là một trong những nhạc sĩ tiên phong sáng tác ca khúc cho nền tân nhạc Việt Nam.

Ca khúc Đêm Trăng (1938), Bóng Trăng Xưa (1940), Thu Qua (1941)... xuất hiện trong thời kỳ mở đầu nền âm nhạc Việt Nam.

Năm 1945 Hoàng Trọng mở pḥng trà, lập ban nhạc lấy tên Thiên Thai ở Nam Định. Cuối năm 1946, chiến tranh Việt - Pháp bùng nổ, Hoàng Trọng cùng gia đ́nh lánh cư ở Phủ Nho Quan, Phát Diệm, rồi về Hà Nội. Được sinh hoạt trong môi trường thích nghi, qua làn sóng phát thanh, những ca khúc Đêm Trăng, Thu Qua, Tiếng Đàn Ai, Lạnh Lùng, Chiều Tha Hương, Khúc Nhạc Xuân, trong đó 2 nhạc phẩm tango Bóng Trăng Xưa & Phút Chia Ly đưa tên tuổi Hoàng Trọng sáng giá và lan rộng khắp mọi miền.

Năm 1950, gia nhập vào Quân Nhạc Bảo Chính Đoàn, điều khiển dàn nhạc nhẹ của chương tŕnh phát thanh Bảo Chính Đoàn trên đài phát thanh Hà Nội. Từ năm 1950 đến 1954, trước khi di cư vào Nam, Hoàng Trọng sáng tác trên hai mươi ca khúc: Đường Về, Gió Mùa Xuân Tới, Say Say Say, Bến Mơ, Tiếng Nhạc Trong Sương, Buồn Nhớ Quê Hương, Bên Sông Đưa Người, Cánh Hoa Xuân, Gió Lạnh Chiều Đông, Chiều Về Thôn xưa, Mơ Xuân, Hoa Xuân, Gởi Hương Cho Gió, Hững Hờ, Một Nụ Cười, Tiếng Mưa Rơi, Vui Cảnh Mùa Hè, Khóc Biệt Kinh Kỳ, Tiếng Ḷng, Lá Rụng... Trong đó có ca khúc Nhạc Sầu Tương Tư, nhạc phẩm trữ t́nh, tiếng ḷng của con tim đang vương vấn trong t́nh yêu & nhạc phẩm Dừng Bước Giang Hồ sinh động, vui tươi được thịnh hành, trở thành quen thuộc, yêu thích, đưa tên tuổi Hoàng Trọng vang vọng cả nước.

Năm 1954, đất nước chia đôi, theo làn sóng di cư vào Nam, ngoài ba mươi tuổi, xa gia đ́nh, sống trong hoàn cảnh gà trống nuôi con: Hoàng Nhạc Đô, Hoàng Cung Fa, Hoàng Bạch La c̣n thơ dại. Lấy âm nhạc như nguồn sống, niềm an ủi vô biên để dấn thân trên cuộc hành tŕnh xa lạ . Nỗi niềm đó được thể hiện qua hai ca khúc Chiều Xưa Tưởng Nhớ & Trăng Sầu Viễn Xứ.

Với khả năng và kinh nghiệm, lưu lạc ở Sài G̣n thời gian ngắn, Hoàng Trọng cùng bằng hữu thành lập ban nhạc với nhiều ca sĩ tên tuổi để tŕnh diễn trên đài phát thanh Sài G̣n. Theo thời gian, Hoàng Trọng đảm nhận vai tṛ trưởng ban nhạc Hoàng Trọng, Tây Hồ, Đất Nước Mến Yêu, lừng lẫy nhất, tên tuổi vang vọng với Tiếng Tơ Đồng... hoạt động trên hệ thống truyền thanh Sài G̣n, Quân Đội, Tự Do và băng tần Số 9 Truyền h́nh Việt Nam.

Từ 1955 đến 1960, Hoàng Trọng sáng tác khoảng 40 ca khúc, trong đó có nhiều ca khúc quen thuộc, nổi tiếng như T́nh Không Biên Giới, Mộng Lành, Bên Bờ Đại Dương, Mộng Ban Đầu, Bạn Ḷng, Nhớ Về Đà Lạt, Tiễn Bước Sang Ngang, Đàn Yêu...

Bước vào đầu thập niên 60, nhiều nhạc phẩm trữ t́nh, lăng mạn, chất chứa yêu thương làm say đắm hàng triệu thính giả ái mộ với Tôi Vẫn Yêu Hoa Màu Tím, Một Thuở Yêu Đàn, Một Người Lên Xe Hoa, Hai Phương Trời Cách Biệt... xuất hiện thường xuyên trên làn sóng phát thanh và rất "ăn khách" qua các hăng đĩa.

Nói đến Hoàng Trọng, phải nói đến Tiếng Tơ Đồng, và ngược lại. Ông đă để lại lịch sử âm nhạc Việt Nam ban nhạc nổi danh, tạo dựng nhiều tiếng hát tên tuổi, đưa nhiều sáng tác của nhiều nhạc sĩ lên đỉnh vinh quang của nền âm nhạc. Khi được mời thành lập ban nhạc để tŕnh diễn trên hệ thống truyền h́nh, Hoàng Trọng nhận lời. Sau thời gian chuẩn bị chu đáo, ngày 30 tháng 8 năm 1957, Tiếng Tơ Đồng xuất hiện trên đài Truyền H́nh Việt Nam, qui tụ với khoảng 40 ca nhạc sĩ đă gây "dấu ấn" sâu sắc trong làng ca nhạc. Từ đó, Tiếng Tơ Đồng vô cùng hấp dẫn, lôi cuốn giới mộ điệu, khán thính giả bốn phương và cũng là môi trường sinh hoạt, tiến thân của nhiều nghệ sĩ.

Tiếng Tơ Đồng đánh dấu giai đoạn vàng son của nền âm nhạc Việt Nam, khán thính giả có dịp thưởng ngoạn cung bậc của thời tiền chiến, âm nhạc bán cổ điển, êm dịu, nhẹ nhàng, mượt mà, mang âm hưởng của thời kỳ lăng mạn Tây phương. Khi Tiếng Tơ Đồng thành công trên bước đường nghệ thuật, Hoàng Trọng vừa lo chăm sóc Tiếng Tơ Đồng mỗi ngày thêm sắc thái mới lạ, vừa chuyển hướng sang lănh vực điện ảnh: nhạc phim.

Từ năm 1968 đến 1974, Hoàng Trọng viết hầu như gần hết nhạc phim Việt Nam vào thời điểm đó như Vụ Án T́nh, Xin Nhận Nơi Nầy Làm Quê Hương, Giă Từ Bóng Tối, Bơ Vơ, Trao Nhau Lời Cuối, Mộng Cô Đơn, C̣n Đâu, Duyên Kiếp, Lá Rừng, Người T́nh Không Chân Dung, Nàng, Nhặt Lá Vàng, T́nh Yêu Không Đến, Gọi Sầu, Ngậm Ngùi, Ngọc Lan, Sau Giờ Giới Nghiêm, Băo T́nh, Muôn Kiếp Ngậm Ngùi, Sao Phụ T́nh Anh, Hương Ngọc Lan, Đường Dài Một Bóng, Năm Hiệp Sĩ Bất Đắc Dĩ, C̣n Ǵ Cho Nhau, Bẫy Ngầm, Lệ Đá, Cho Nhau Ân T́nh, Mang Xuống Tuyền Đài, Chiếc Lá Bên Đường, Hoa Lư, Mùa Mưa Thương Nhớ, Triệu Phú bất Đắc Dĩ, Ngày Vui Năm Đó, Vào Thu, Ḥn Phụ Tử...

Trong các bản phạt phim nầy tiếng hát Lệ Thu trong Người T́nh Không Chân Dung rất được thịnh hành ở Việt Nam thuở đó như tiếng hát Celine Dion qua bản My Heart Will Go On trong phim Titanic hiện nay trên thế giới. Về giải thưởng, ông đoạt giải Văn Học Nghệ Thuật trong năm 72-73 về nhạc phim trong Triệu Phú Bất Đắc Dĩ.

Cũng như nhiều nghệ sĩ tài danh khác, bước đường sinh hoạt nghệ thuật c̣n dài để cống hiến nhiều tác phẩm nghệ thuật cho đất nước, nhưng sau tháng 4 năm 75 trái tim và khối óc sáng tạo không c̣n nữa, sống âm thầm với thời gian... năm 1978 mới sáng tác tác phẩm cuối cùng Chiều Rơi Đó Em như lời tâm sự để chai sẻ nỗi buồn đau.

"Chiều rơi đó em, trên đời anh hoàng hôn rồi
Chiều rơi đó em, trên đời anh sương lạnh rồi
Nh́n nụ hoa thắm mầu tươi, nở đẹp trong bóng chiều rơi
Chợt làm bước anh ngập ngừng trên lối

Chiều rơi đó em, trên đời anh lạnh tê người
Chiều rơi đó em, trên đời anh phai nụ cười
Cuộc đời anh vẫn lẻ loi, mà gặp em lúc chiều rơi
Th́ t́nh thắm cũng là muộn mất rồi!..."

Năm 1992, Hoàng Trọng định cư tại Hoa Kỳ trong diện đoàn tụ. Được sum họp với con cái và sống với người vợ cuối đời - ca sĩ Thu Tâm - c̣n trẻ, chẳng được bao năm, Hoàng Trọng vĩnh viễn ra đi lúc 12 giờ 45, trưa thứ Năm, ngày 16 tháng 7 năm 1998 tại Paolo Alto, Bắc Cali, Hoa Kỳ, hưởng thọ 75 tuổi.

Hoàng Trọng đă sáng tác khoảng hai trăm bản nhạc, ông đặt lời cho một số tác phẩm, c̣n lại với lời viết như Quách Đàm, Hồ Đ́nh Phương, Hoàng Dương, Nguyễn Túc, Vĩnh Phúc...

Những tác phẩm tiêu biểu theo mẫu tự alphabet gồm:

Bắc Một Nhịp Cầu - Bạn Ḷng - Bẽ Bàng - Bên Bờ Đại Dương - Bến Mơ - Bên Sông Đưa Người - Bơ Vơ - Bóng Trăng Xưa - Buồn Nhớ Quê Hương - Cánh Hoa Xưa - Cánh Hoa Yêu - Châu Đốc Miền Quê Yêu - Chiều Mưa - Chiều Mưa Nhớ Bắc - Chiều Rơi Đó Em - Chiều Tha Hương - Chiều Về Thôn Xưa - Chiều Vũng Tàu - Dừng Bước Giang Hồ - Đêm Trăng - Đêm Về - Đẹp Giấc Mơ Hoa - Đường Về -Đường Về Dĩ Văng - Em C̣n Nhớ Không Em - Gió Lạnh Chiều Đông - Gió Mùa Xuân Tới - Hai Phương Trời Cách Biệt -Hẹn Gió Xuân Về - H́nh Ảnh Quê Xưa - Hoa Xuân - Hồn Thanh Niên - Hương Đời Đẹp Tươi - Hương Mộc Lan -Hương Yêu - Khóc Biệt Kinh Kỳ - Khúc Ca Màu Xanh - Khúc Đàn Tâm - Khúc Hát Mùa Chiêm - Khúc Nhạc Xuân - Khúc T́nh Ca Ngày Cưới - Lá Rụng - Lạnh Lùng - Mộng Ban Đầu - Mộng Cô Đơn - Mộng Đẹp Ngày Xanh - Mộng Đẹp T́nh Xuân - Mộng Lành - Mộng Ngày Hồi Hương - Một Người Lên Xe Hoa - Một Nụ Cười - Một Thuở Yêu Đàn - Mùa Hoa Thắm - Ngàn Thu Aó Tím - Ngỡ Ngàng - Người Đi Chưa Về - Người T́nh Không Chân Dung - Nguồn Mến Yêu - Nhạc Sầu Tương Tư - Nhặt Lá Vàng - Nhịp Vơng Ngày Xanh - Nhớ Hoài - Nhớ Thương - Nhớ Về Đà Lạt - Phút Chia Ly - Say Say Say - Thôi Đừng Lưu Luyến Em Ơi - Thu Qua - Thương Về Quê Cha - Tiễn Bước Sang Ngang - Tiếng Đàn Ai - Tiếng Ḷng - T́m Lại Hương Yêu - T́m Một Ánh Sao - T́nh Đầu - T́nh Thơ Mộng - T́nh Trăng - Tôi Vẫn Yêu Hoa Màu Tím - Trăng Lên - Trang Nhật Kư - Trăng Sầu Viễn Xứ - Vào Mộng - Vui Cảnh Mùa Hè - Vui Cảnh Xây Đời...

Trong nền điện ảnh Việt Nam, Hoàng Trọng viết nhạc cho rất nhiều phim, trong đó có những phim có tiếng như Xin Nhận Nơi Này Làm Quê Hương, Giă Từ Bóng Tối, Người T́nh Không Chân Dung, Sau Giờ Giới Nghiêm, Băo T́nh...

Hoàng Trọng đă được giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật trong năm 1972-1973 với nhạc của phim Triệu Phú Bất Đắc Dĩ.

Trái Tim Nghệ Sĩ

Ông hoàng của nhạc khúc tango sau thời gian cố gắng thực hiện Đêm Nhạc Hoàng Trọng để đánh dấu 60 năm cuộc đời âm nhạc và 40 năm với Tiếng Tơ Đồng... Nói đến Hoàng Trọng phải nhắc đến Tiếng Tơ Đồng và ngược lại. Hơn nửa thế kỷ dấn thân cho nghệ thuật, trong ṿm trời âm nhạc Việt Nam, một v́ sao rơi, bao nhiêu niềm thương tiếc.

Âm nhạc có lẽ nhập vào tận huyết quản của Hoàng Trọng, yêu cung bậc đến nỗi dùng nốt nhạc để đặt tên cho con cái. Thế nhưng, nghệ sĩ sống giữa ngàn hoa song trái tim khô héo trước muôn màu khoe sắc!. Hoàng Trọng lập gia đ́nh năm 1945, được 3 người con rồi chia tay người vợ đầu đời. Trái tim rướm máu, nỗi niềm đó thể hiện qua lời ca tiếng nhạc: "Ai thay ai đổi tơ duyên bước chân sang thuyền. Riêng ta ấp ủ trong tim t́nh đầu nào quên... Bao nhiêu lá thay màu,. Ngày nào ta vẫn khắc sâu ngàn câu mến thương" (T́nh Đầu). Niềm nhớ khôn nguôi với h́nh ảnh năm cũ vẫn canh cánh bên ḷng "Ai biết thương nhớ bao giờ nguôi. Lạnh lùng trông cánh lá khô nhẹ rơi. T́m dư âm cũ nhớ nhau mà thôi. Đêm đêm dơi bóng một người. Tôi đi t́m thuở xa xôi" (Một Thuở Yêu Đàn).

Hơn hai thập niên, Hoàng Trọng sống trong thế giới âm thanh, thế giới đèn mầu, sống giữa bóng hồng thướt tha, yểu điệu thục nữ nhưng bao mối t́nh đi phơn phớt qua trái tim, lăng đăng như sương khuya, đắng cay trong hơi thở. Hoàng Trọng sống độc thân để nuôi con, ông để trái tim ḿnh trọn vẹn với con. Trong 3 người con, Bạch La là con gái út mang h́nh ảnh yêu thương thuở xa xưa và Bạch La không muốn h́nh ảnh người đàn bà nào ngự trị trong trái tim người cha đáng kính. Bản tính nhu ḿ, con người mẫu mực, trái tim khô héo nhưng tỏa ra rừng âm thanh thánh thót, diệu vợi, huyền ảo, lời ca chất chứa yêu thương, đam mê, trữ t́nh, nồng ấm.

Là nghệ sĩ, người cha, về t́nh cảm, khó có ai nghĩ đến con cái như Hoàng Trọng. Năm 1975 Cung Fa di tản sang Hoa Kỳ, Bạch La lưu lạc sang Đức, ông sống trong cảnh cô đơn. Ông mang niềm bất hạnh lớn lao, không c̣n sống với âm nhạc, không được gần gũi với con cái. Sau 3 năm, con trai và con gái ở phương xa lập gia đ́nh, ông tiến bước với người ca sĩ trẻ, nhỏ hơn khoảng hai con giáp, làm bạn đời để sống bên nhau khi tuổi xế chiều. Ông viết ca khúc Chiều Rơi Đó Em cho Thu Tâm và hơn thập niên sau đó ông không sáng tác ca khúc nào khác. Với Thu Tâm, được 2 người con là Thiên Út và Kim Mi; Hoàng Trọng muốn truyền máu huyết âm nhạc lại người con gái và tuy c̣n nhỏ nhưng Kim Mi chịu khó học hỏi, rèn luyện âm nhạc để thừa hưởng di sản tinh thần của thân phụ.

Trong sáu năm định cư tại Thung Lũng Hoa Vàng, Hoàng Trọng trở lại với âm nhạc nhưng không được không khí sôi động, hấp dẫn như thuở xa xưa. Ông trở lại với âm nhạc như chim muông trở về rừng t́m tiếng hót cho an ủi tuổi già, cho thỏa ḷng khát khao mong đợi. Ông t́m được niềm vui, hạnh phúc gia đ́nh với âm nhạc với sự rung cảm, đồng điệu trên bước đường sinh hoạt văn nghệ. Hoàng Trọng muốn thực hiện "dấu ấn cuộc đời nghệ thuật" nơi hải ngoại nên mê say lao vào công việc. Tuổi già, sức yếu nhưng khi bắt tay vào nghệ thuật lại miệt mài, bất chấp sức khỏe. Và rồi, Đêm Nhạc Hoàng Trọng là đêm định mệnh cho cuộc đời nghệ thuật, có lẽ ông cũng linh cảm được điều ǵ đó khi quy tụ đông đảo thân nhân và bằng hữu để cùng nh́n nhau lần cuối trong ngày tháng lưu vong. Sau đêm đó, Hoàng Trọng ngă bệnh, khó thở, non mửa thức ăn, đi vào bệnh viện và bệnh t́nh ngày càng thêm trầm kha cho đến lúc vĩnh viễn từ biệt cơi trần. Rồi Ngày Sẽ Trôi Qua nhưng ḍng nhạc vẫn c̣n lại vương vấn nơi chốn cát bụi trần gian.

Ngàn Thu Aó Tím

Tiếng hát Thái Thanh, Quỳnh Dao... qua Ngàn Thu Áo Tím đă vượt thời gian và không gian. Thế nhưng, định mệnh với người nhạc sĩ lại đến trong âm nhạc, đôi khi bắt gặp sự linh cảm xa xăm nào đó với t́nh yêu. Khi viết ca khúc, Thu Tâm vẫn c̣n bé nhỏ và xa lạ nhưng bốn thập niên sau, ca khúc đó trở thành tiếng ḷng, tâm sự của người bạn đời, góa phụ. Trong đêm tưởng niệm, tiếng hát Thu Tâm thay cho nỗi niềm thổn thức, khóc thương với h́nh ảnh t́nh quân ...

Cùng với ca khúc Ngh́n Thu Áo Tím, ca khúc Tôi Vẫn Yêu Hoa Màu T́m với tiếng hát Lệ Thanh đă làm rung động hàng triệu trái tim thưởng ngoạn âm nhạc.

"Trời buồn đem mây tím về chơi vơi khiến ḷng tối nhớ!:
Một mùa thu xưa lúc c̣n thơ ấu bên vườn mộng mơ.
Tôi đă yêu hoa màu tím.
Tôi đă hay mơ thầm kín,
Hay đứng bên song trông áng mây trôi lướt sang ngàn nơi.
Chiều chiều đi trong nắng nhặt hoa rơi ép vào trang giấy.
Và màu tôi yêu thuở nào xa vắng bây giờ c̣n đây.
Hiu hắt trăng thu mờ úa
Nâng cánh hoa xưa thầm nhớ
Man mác không gian mây tím giăng ngang in vào thu vàng.

Thu về hoa tím tàn, trần gian ngỡ ngàng và tim tôi xao xuyến mơ màng.
Ôi màu hoa mỹ miều, gợi thương nhớ nhiều, ngàn năm tôi măi c̣n yêu!..."

Trong buổi lễ tưởng niệm, với chiếc áo dài màu tím, người góa phụ Thu Tâm với ca khúc ngàn Thu Áo Tím như lời vĩnh biệt, mọi người đều xúc động, không cầm được nước mắt!

Hoàng Trọng đi suốt cuộc hành tŕnh trong chiều dài của âm nhạc Việt Nam. Ông không c̣n hiện diện trên cơi trần, trong không gian vô tận, thoáng hiện một v́ sao màu tím với giải ngân hà bồng bềnh như những chuỗi âm thanh.

Vương Trùng Dương



Love Love x 1 View List