+-Recent Topics

30 NGÀY THIỀN QUÁN Ở CHÙA VẠN PHẬT THÁNH THÀNH VỚI H̉A THƯỢNG TUYÊN HÓA . by Khoa1221
Today at 06:55:57 am

Những T́nh Khúc Mùa Thu ... : Chuyện T́nh Người Đan Áo ... by Khoa1221
Today at 06:54:33 am

Sớm mai thức giấc... by Khoa1221
Today at 06:49:27 am

Gọi Người Yêu Dấu... by Khoa1221
Today at 06:43:04 am

Cafe một ḿnh by Dược Tuệ
December 09, 2019, 09:42:29 pm

Cách Cuốn Gỏi Cuốn by Dược Tuệ
December 09, 2019, 09:04:01 pm

Thơ - HuuDangDo by huudangdo
December 09, 2019, 12:20:47 am

GHÉP NHẠC THÀNH THƠ !!! by huudangdo
December 08, 2019, 08:12:20 pm

THƠ TRANH !!! by huudangdo
December 08, 2019, 06:36:12 pm

DF ghe' vô say hello với các bạn ... by Phương Vy
December 08, 2019, 06:04:16 pm

30 NGÀY THIỀN THẤT BÊN TRONG CHÙA VẠN PHẬT THÁNH THÀNH CỦA HOÀ THƯỢNG TUYÊN HÓA. (Tiếp theo) by rausam
December 08, 2019, 01:10:29 pm

Thơ - Tàn Thu by Tàn Thu
December 08, 2019, 11:16:00 am

30 NGÀY THIỀN THẤT BÊN TRONG VẠN PHẬT THÁNH THÀNH. Hạnh Nguyện by rausam
December 07, 2019, 05:26:52 pm

NHÀ HÀNG HẢI SẢN by rausam
December 07, 2019, 03:23:30 pm

SỔ SINH-TỬ DƯỚI ÂM-GIAN : SINH MỆNH MỖI NGƯỜI ĐĂ ĐƯỢC ĐỊNH TRƯỚC. by rausam
December 07, 2019, 03:09:36 pm

Mời các bạn nghe bài hát Mây Lang Thang, DF song ca by Hoang Sa
December 07, 2019, 12:24:46 pm

Chụp Ǵ Post Đó. by Hoang Sa
December 07, 2019, 12:19:46 pm

Nghe Nhạc Relax by Phương Vy
December 06, 2019, 04:48:11 pm

Hỏi Và Đố... by Huong Que
December 06, 2019, 04:25:23 pm

Hmm.... Kiếm người để xúi dại ..... by Phương Vy
December 06, 2019, 04:24:01 pm

Hoa nở bên lề ... by Khoa1221
December 06, 2019, 03:37:58 pm

Nửa đời c̣n lại, hăy học cách chấp nhận buông bỏ và sống b́nh thản by Hoang Sa
December 06, 2019, 03:22:24 pm

Họa, phước vô môn. Duy nhân tự chiêu. (.Họa, phước không có cửa ra vào. Chỉ do ḿnh tự chuốc lấy ) . by rausam
December 06, 2019, 01:07:16 pm

Những mẩu truyện vui by NinhVan
December 02, 2019, 10:01:45 am

MÙA THU VÀ LỮ KHÁCH !!! by huudangdo
December 01, 2019, 04:49:12 pm

GIẢI NGHI-VẤN Hoà Thượng Diệu Liên giảng giải by rausam
December 01, 2019, 09:57:06 am

NHÂN-QUẢ BÁO ỨNG: Chuyện ông Thủ Huồng xuống âm gian và sự tích bến Nhà Bè.(Nguồn: tinh Hoa.net) by rausam
November 30, 2019, 07:17:53 pm

NỖI L̉NG NGƯỜI LỮ KHÁCH !!! by huudangdo
November 30, 2019, 02:06:45 pm

LẢO HOÀ THƯỢNG KỂ CHUYỆN PHẬT-GIÁO-(Quyển 1) by rausam
November 27, 2019, 09:37:05 pm

BÁO ỨNG HIỆN ĐỜI Tập 11 . Ni sư Hạnh Đoan phiên dịch.. by rausam
November 27, 2019, 08:55:04 pm

Author Topic: Thời gian chỉ là một ảo tưởng  (Read 34 times)

Offline anatta

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 703
Thời gian chỉ là một ảo tưởng
« on: July 14, 2019, 04:02:38 pm »
Thời gian chỉ là một ảo tưởng


Thời gian chỉ là một ảo tưởng của con người, điều ǵ sẽ xảy ra nếu ảo tưởng đó sụp đổ?
Chúng ta đang tự huyễn ḿnh khi nh́n nhận vũ trụ, bao gồm cả việc "sáng tác" ra thời gian.


Đối với tất cả chúng ta, thời gian là một thứ ǵ đó cực kỳ hiện hữu. Khi nh́n vào những tấm ảnh, một kỷ niệm được nhắc lại trên Facebook, hay đơn giản là ṿng quay của chiếc kim đồng, bạn biết đó là thời gian.

Nhưng sự thật là ǵ? Thời gian không hề tồn tại, ít nhất là dưới góc nh́n của vật lư lượng tử. "Tất cả các phương tŕnh cơ bản dùng để mô tả thế giới không hề có một biến thời gian nào cả", Carlo Rovelli, nhà vật lư lư thuyết người Ư cho biết.

Nếu bạn gặp Rovelli ngoài đời, ông ấy sẽ không cố tấn công bạn bằng những lư thuyết trừu tượng và mớ công thức toán học, chỉ để chứng minh theo ông thời gian không tồn tại. Rovelli nói ông không phải là người thích "dùng vật lư để phá hỏng những bữa tiệc".

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta cũng chẳng cần hiểu hết các cơ chế vận hành của vũ trụ để tồn tại. Nhưng đôi khi, đứng lại một chút để suy ngẫm cũng là một việc tốt nên làm.


Carlo Rovelli


"Bàn về thời gian là một chủ đề hấp dẫn, bởi v́ nó chạm đến những cảm xúc sâu sắc nhất trong thâm thâm chúng ta. Thời gian mở ra cuộc sống và lấy đi mọi thứ. Suy ngẫm về thời gian là suy ngẫm về ư nghĩa của chính cuộc đời bạn. Đó là [lư do tại sao] tôi dành cả cuộc đời ḿnh để nghiên cứu thời gian", Rovelli nói.

Năm 2018, ông xuất bản một cuốn sach với tựa đề "Trật tự của thời gian". Trong đó, Rovelli đă bàn về trải nghiệm của chúng ta về ḍng chảy thời gian, khi chúng ta là con người. Đồng thời, ông lập luận rằng trong cả quy mô vũ trụ và thế giới lượng tử, thời gian không hề tồn tại.

Rovelli kết luận thuyết phục rằng những năm tháng và tính liên tục của thời gian chúng chỉ là câu chuyện mà chúng ta tự kể với chính ḿnh, với mục đích làm cho sự tồn tại của chúng ta trở nên có ư nghĩa.

Thời gian chỉ là một ảo tưởng

Thời gian đơn thuần chỉ là một ư tưởng, Rovelli nói, nó không phải là một thực tế của vũ trụ. Thời gian là ư tưởng của loài người, một ư tưởng mà tất cả chúng ta đều chia sẻ và đồng ư với nhau.

Chúng ta có quan niệm thời gian sau quá tŕnh phát triển sinh học và tiến hóa. Nó cũng là kết quả của vị trí mà chúng ta sinh sống trên Trái Đất, và vị trí của Trái Đất trong vũ trụ.

"Bằng quan niệm của chúng ta, quan niệm của những sinh vật chỉ kiến tạo nên một phần nhỏ bé của thế giới, chúng ta thấy cả thế giới trôi trong ḍng chảy của thời gian", Rovelli viết.


Chúng ta tự huyễn ḿnh khi nh́n nhận vũ trụ, bao gồm cả việc "sáng tác" ra thời gian


Ở cấp độ lượng tử, thứ mà chúng ta gọi là những "khoảng thời gian" sẽ ngắn đến mức không thể chia ra được. Chẳng có thứ ǵ gọi là thời gian ở đó cả. Và cũng không có ǵ là vật chất, không có sự tồn tại của "đồ vật".

Tất cả chỉ là hư vô, Rovelli giải thích. Vũ trụ không có thời gian, không có vật chất, thay vào đó, nó được tạo thành từ vô số những sự kiện.

Ngay cả những ǵ trông có vẻ giống như một "thứ", một ḥn đá chẳng hạn, cũng chính là một sự kiện đang diễn ra ở một tốc độ mà con người không thể ghi lại được. Ḥn đá ấy đang ở trong một trạng thái biến đổi liên tục. Trên một ḍng thời gian đủ dài, nó thậm chí chỉ là phù du. Ḥn đá đến một lúc nào đó sẽ không c̣n là ḥn đá nữa, định mệnh đă sắp đặt như vậy.

"Trong những nguyên lư cơ bản của thế giới, không gian hay thời gian không hề tồn tại, mà chỉ có các quá tŕnh biến đổi từ đại lượng vật lư ngày sang đại lượng vật lư khác. Các nguyên lư cho phép chúng ta có thể tính toán các khả năng biến đổi và quan hệ giữa các đại lượng", Rovelli viết.

Ông lập luận rằng thời gian dường như chỉ trôi qua một cách có trật tự, bởi v́ chúng ta t́nh cờ ở trên Trái Đất, hành tinh có mối quan hệ entropy độc nhất với phần c̣n lại của vũ trụ.

Về cơ bản, cách Trái Đất chuyển động trong vũ trụ tạo ra một cảm giác trật tự cho chúng ta, cái cảm giác đó là thứ chúng ta có thể không cảm nhận được, nếu sống trên một hành tinh khác trong vũ trụ.

Giống như hoa lan sẽ chỉ mọc được ở đầm lầy Florida, không phải sa mạc California, thời gian chỉ là một sản phẩm sinh ra từ hành tinh chúng ta sống, trong mối quan hệ của nó với môi trường xung quanh. Thời gian tồn tại v́ những may mắn không tưởng, nó không phải thứ ǵ đó vốn có của vũ trụ.


Chúng ta áp đặt trật tự lên thế giới, sắp xếp các sự kiện vào một chuỗi thời gian tuyến tính cụ thể để tạo ra nhân quả


Thế giới dường như được đặt trong một trật tự, đi từ quá khứ đến hiện tại, có nhân th́ mới có quả. Nhưng đó chỉ là quan điểm của chúng ta mà thôi. Chúng ta áp đặt trật tự lên thế giới, sắp xếp các sự kiện vào một chuỗi thời gian tuyến tính cụ thể.

Chúng ta liên kết các sự kiện với kết quả mà chúng tạo ra, và hành động này đem lại cho chúng ta cảm giác về thời gian.

Nhưng theo Rovelli, vũ trụ phức tạp và hỗn loạn hơn nhiều so với những ǵ chúng ta có thể nghĩ đến. Con người đang dựa vào các mô tả xấp xỉ, chúng ta chỉ có thể nh́n nhận thế giới một cách gần đúng, trong khi bỏ qua hầu hết các sự kiện, quan hệ và các khả năng khác có thể xảy ra.

Những giới hạn này của chúng ta tạo ra một cảm giác sai lầm, hoặc không đầy đủ, về trật tự của các sự kiện trong vũ trụ. Chúng không kể được toàn bộ câu chuyện. Theo Rovelli, con người chỉ đang "làm mờ" thế giới trong khi cứ nghĩ rằng ḿnh tập trung vào nó.

Chúng ta tự huyễn ḿnh khi nh́n nhận vũ trụ. V́ lư do đó mà ông kết luận: "Thời gian và vô minh".

Đợi đă, cái ǵ cơ?

Nếu tất cả những điều này nghe có vẻ trừu tượng đến khủng khiếp, th́ đúng là chúng trừu tượng thật.

Nhưng có một số bằng chứng đơn giản có thể chứng minh rằng thời gian chỉ là một khái niệm tương đối do con người tạo ra- thời gian là thứ con người cảm nhận chứ không phải một thực tế vốn có của vũ trụ.

Ví dụ, hăy tưởng tượng bạn đang đứng ở Trái Đất và dùng kính viễn vọng để quan sát một hành tinh xa xôi có tên là Proxima b. Rovelli giải thích rằng khái niệm "hiện tại" không cùng mô tả một hiện tại trên Trái Đất và ở hành tinh đó.


"Hiện tại" ở Trái Đất và Proxima b không cùng là một hiện tại khi chúng ta quan sát nó từ Trái Đất


Ánh sáng mà bạn dùng để nh́n thấy Proxima b từ trên Trái Đất chỉ mang theo những thông tin cũ, truyền tải những ǵ đă xảy ra trên hành tinh đó từ 4 năm về trước. "Không có bất cứ khoảnh khắc đặc biệt nào của Proxima b tương ứng với hiện tại ở đây ngay bây giờ", Rovelli viết.

Nếu ví dụ này nghe vẫn có vẻ kỳ lạ, bạn hăy nghĩ đến một t́nh huống thực tế hơn như khi gọi điện thoại quốc tế. Bạn ở New York và đang nói chuyện với một người bạn ở London. Khi lời nói của người bạn đó đến được tới tai bạn, một phần ngh́n giây đă trôi qua, và "bây giờ" không c̣n là "bây giờ" giống như khi người bạn của bạn nói "Bây giờ, tôi đă nghe được bạn nói rồi".

Lấy một ví dụ nữa để xem, chúng ta không chia sẻ cùng một thời gian khi ở những địa điểm khác nhau, ngay cả trên Trái Đất. Một người ở London luôn trải nghiệm một thời gian khác trong ngày, so với một ai đó ở New York.

Buổi sáng của bạn ở New York là buổi chiều của họ ở London. Buổi tối của bạn là nửa đêm của họ. Bạn chỉ chia sẻ cùng một thời gian với mọi người ở cùng một nơi với bạn. Thậm chí, con người chỉ mới biết được điều này cách đây không quá lâu.

Măi đến thế kỷ 19, tàu hỏa ra đời mới đ̣i hỏi con người cần sự đồng bộ về mặt thời gian. "Buổi trưa" khi đó mới đến New York và Boston cùng một lúc, nhờ múi giờ của hai thành phố được quy làm một.

Trước khi chúng ta cần tới sự thống nhất chính xác về thời gian, mọi nơi - ngay cả những ngôi làng cạnh nhau – cũng sinh hoạt trong những ḍng thời gian khác nhau.

"Buổi trưa" được tính là lúc Mặt Trời lên tới thiên đỉnh. Khi đó nếu ở Châu Âu, các nhà thờ sẽ đánh chuông báo hiệu. Tiếng chuông liên tục vang lên liên tiếp nhưng vào các thời điểm khác nhau, trễ đi hoặc đến sớm hơn một chút ở mỗi nhà thờ khác nhau.


Trong quá khứ, ngay cả hai ngôi làng cạnh nhau cũng sinh hoạt trong những ḍng thời gian khác nhau.


Phải đến tận thế kỷ 20, chúng ta mới có được sự thống nhất với nhau về những múi giờ. Nhưng đó chỉ là một quy tắc giúp con người vận hành những hoạt động của họ một cách thuận tiện, chứ múi giờ và thời gian, một lần nữa không phải là những thực tế tồn tại trong vũ trụ.

Rovelli lưu ư thời gian thậm chí trôi ở vận tốc khác nhau, ở các địa điểm khác nhau. Khi ở trên một đỉnh núi, thời gian sẽ trôi nhanh hơn dưới một bờ biển. Tương tự, kim của một chiếc đồng hồ rơi dưới sàn sẽ quay chậm hơn một chút so với kim chiếc đồng hồ đặt trên mặt bàn.

Cũng giống như vậy, thời gian dường như trôi chậm hơn hoặc nhanh hơn tùy thuộc vào những ǵ bạn đang làm. Từng phút trôi đi trong một tiết học vật lư lượng tử có thể chậm như rùa ḅ, thời gian khi đó dường như là vô tận. Ngược lại, bạn thường tự hỏi tại sao thời gian nghỉ ngơi, tiệc tùng lại chóng qua đến thế?

Tất cả những khác biệt này là bằng chứng cho thấy thời gian là một tập hợp. Không hề có một thời gian nào trong tập hợp này là chính xác và mô tả được thời gian thư một toàn thể.

"Thời gian là một khái niệm phức tạp, có nhiều lớp với nhiều thuộc tính riêng biệt, sinh ra từ các xấp xỉ khác nhau", Rovelli viết. "Cấu trúc của thời gian trong thế giới khác với h́nh ảnh ngây thơ về thời gian mà chúng ta tưởng tượng ra trong đầu".

Thứ thời gian đơn giản mà chúng ta thường nói và đồng ư với nhau ít nhiều có ích cho cuộc sống thường ngày. Nhưng nó không hề chính xác khi được dùng để mô tả vũ trụ, từ những nếp gấp qua từng phút cho đến những khoảng thời gian vô tận.

Thời gian chỉ là một câu chuyện mà chúng ta liên tục tự kể cho chính ḿnh

Mặc dù vật lư sẽ cho phép chúng ta khám phá những bí ẩn của thời gian, Rovelli nói con người sẽ chẳng bao giờ thỏa măn.

Cảm giác đơn giản mà chúng ta có khi thời gian trôi qua – mang trong ḿnh nó tính may mắn, ngây thơ và giới hạn - chính xác lại là những ǵ khiến cho thời gian trở nên có ư nghĩa với chúng ta.


Nếu thời gian sụp đổ, con người cũng sẽ đánh mất đi cái tôi của ḿnh, chúng ta sẽ không c̣n biết ḿnh là ai


Rovelli lập luận rằng những ǵ chúng ta trải nghiệm khi thời gian trôi qua là một quá tŕnh tinh thần xảy ra trong không gian nằm giữa kư ức và những kỳ vọng. "Thời gian là một h́nh thức, trong đó chúng ta tồn tại với toàn thể những bộ năo, được lấp đầy bởi kư ức và những tiên đoán đoán tương tác với thế giới: đó là cội nguồn bản thể của chúng ta", ông viết.

Về cơ bản, Rovelli tin rằng thời gian là một câu chuyện mà chúng ta luôn tự kể lại với chính ḿnh hoặc với người khác ở th́ hiện tại.

Đó là một hành động tập thể, tự vấn vào nội tâm đồng thời thuyết minh với người khác, lưu giữ những kư ức đồng thời đặt ra những kỳ vọng, dựa trên mối quan hệ của chúng ta với các sự kiện trước đó và trực giác với những sự việc sắp xảy đến.

Chính câu chuyện này cũng mang đến cho chúng ta cảm nhận về bản thân, cái tôi của ḿnh, một cảm nhận mà nhiều nhà thần kinh học, nhà huyền môn học và nhà vật lư đang tranh luận, đó phải chăng cũng chỉ là một ảo tưởng đại chúng.

Nếu không có kư ức và sự kỳ vọng, chúng ta sẽ không cảm thấy được thời gian trôi qua, đồng thời cũng không c̣n biết ḿnh là ai, Rovelli nói.

Thời gian rơ ràng là một trải nghiệm cảm xúc và tâm lư. "Trải nghiệm đó liên hệ rất lỏng lẻo với thực tế bên ngoài, mà gần như chỉ là một thứ ǵ đó xảy ra ngay lúc này, trong đầu chúng ta mà thôi".

Theo genk.vn

Xin cứ để cho tôi đốt ngọn đèn của tôi đi… mà đừng bao giờ hỏi nó sẽ làm tan được bóng tối hay không. -- R. TAGORE

Share on Facebook Share on Twitter

Like Like x 1 Informative Informative x 1 View List